Author: Институт перевода Библии
Date: 2021-12-14T11:49:33.857355+00:00

Ени Бааланты: 1 Коринфлилерӓ

Ени Бааланты: 1 Коринфлилерӓ

1. Ени Бааланты

1. Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

2. Географийа Карталары

Ени Бааланты

Ени Бааланты

1. Ени Бааланты

2. Гириш

1. 1 Коринфлилерӓ

Ии Хабер

Иисус Христос ичин

Библийайы чевирӓн Институт

Москва

2006

Ени Бааланты

Ени Бааланты
гагауз дилиндӓ

Чевириӂи Стефан Байрактар

Теологийа редактору Ӂеймс Данненберг

Илӱстрацийалары кулланмак ичин изин верди:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

© 1999 Corel Corporation

© Palphot, Herzlia, Israel

© Pictorial Archive Near Eastern History, est., Israel

All rights reserved.

ISBN 5-93943-090-2

© Библийайы чевирӓн Институт, Москва, 2006

Гириш

ГИРИШ

Паалы окуйуӂулар!

Сиз тутэрсыныз елиниздӓ Ени Баалантыйы, ангысы чевирили шиндики заманда кулланылан гагауз дилинӓ. Ени Баалантынын 27 кийады, Ески Баалантынын кийатларыннан барабар, дӱзер Айоз Йазылары, Библийайы, ангысы бӱӱн дӓ калэр дӱннедӓ ен окунан кийат.

Ени Баалантыйа топлу аннатмак кийатлары, насаат мектуплары хем пророк кийады Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Аннатмак кийатларына гирер Евангелийа (Ии Хабер) Матфейдӓн, Марктан, Лукадан хем Иоандан, хем дӓ Апостолларын Йаптыклары.

«Евангелийа» – бу лаф урум (грек) дилиндӓн чекилер, маанасы онун – «Ии Хабер». Иисус Христос бӧлӓ ады койду ӱӱретмесинӓ. Онуштан Евангелийа айырылмаз баалы Она: О – Ии Хабер куртулмак ичин, ани баашлады Аллахын Оолу инсана йашамасыннан, ӧлмесиннӓн, дирилмесиннӓн хем гӧкӓ калкмасыннан. Пек ӧнемли, ани биздӓ вар Евангелийа дӧрт йазыӂыдан. Оннар йардым едер гӧрмӓӓ бирсой олайлары тӱрлӱ бакышлара гӧрӓ хем таа ии ачыкламаа Иисус Христозун ӱӱретмесини хем йашамасыны.

Ени Баалантыда йаздырылма олайлар гечер 1-ӂи асирдӓ Палестинада бизим тарихин башлантысында. Озаман Палестина булунурду Рим (Рома) императорларын куведи алтында. Иудей халкы, ани йашарды кенди топраанда, чалышарды корумаа кенди динини, ангысынын темели – Айоз Закон, ани Аллах вердийди пророк Моисейӓ.

Моисейин ардындан гелӓн пророклар чойу сӧлӓрмиш, ани гелеӂек Аллахын Сечилмиши, Ангысы гетиреӂек инсана куртулмак гӱнахтан хем ӧлӱм кувединдӓн. Да те бизим ени тарихин чекетмесиндӓ, Палестинанын кӱчӱк касабасында, Вифлеемдӓ, дууду чоктан бекленӓн Мессийа – Иисус Христос. «Христос» чевирилер урум дилиндӓн ниӂӓ «Йааланмыш», «Сечилмиш».

Аллахын Оолу баашлады Ии Хабер куртулмак ичин хербир адама, нередӓ о йашаса хем несой да дилдӓ лафетсӓ.

Иисус Христос ичин, ниӂӓ дӱннедӓ даалмыш Ии Хабер, аннадэр кийат Апостолларын Йаптыклары. Бу кийадын бӱӱк паасы вар, чӱнкӱ о гӧстерер илк христианнарын йашамак олайларыны сыравардыр, ниӂӓ оннар олду. Онда аннадылэр, ниӂӓ биркач апостол, бакмайып коркулара, корумушлар хем етиштирмишлӓр Ии Хабери инсана бӱтӱн дӱннедӓ.

Ени Баалантыйа топлу 21 кийат, ангыларын белли йазыӂылары – Иаков, Петри, Иоан, Иуда, Павли. Хербир кийат сӧлеер, кимӓ йазылды хем йолланды. Оннар йазылы христиан клиселеринӓ йада саде бир кишийӓ. Йолланма кийатлар ӂувап едер тӱрлӱ сорушлара: ачыклээр, ниӂӓ Аллахын сӧзӱнӱ, ӧлӓ дӓ дин сорушларыны хем христианнарын йашамасыны.

Ени Баалантынын сонунку кийады – Апокалипсис (Ачыкламак Иоана). Бу – пророк кийады. Ону диил колай окумаа, онда вар чок сӱрет, ангыларында ачыкланэр Аллахын хербир инсана даава кесмеси ичин, шиндики дӱннейин сонунда кайбелмеси ичин хем онун еринӓ «ени гӧк хем ени ер» гелмеси ичин.

Илкинки Ени Бааланты кийатлары дӱзӱлмӱш евелки урум дилиндӓ. Бу кийатлары 2000 йыл ичиндӓ – христианныын ӧмӱрӱндӓ – чевирмишлӓр ӱзлӓрлӓн диллерӓ бу дӱннедӓ. Гагауз дилинӓ Айоз йазыларын чевирилмеси башлээр 20-ӂи асирин чекетмесиндӓн, ачан гагауз протоиерей Михаил Чакир чевирмиш ана дилинӓ кими Ески хем Ени Бааланты кийатларыны.

Окуйуӂулар тексти аннасын дейни, кийадын биткисиндӓ вар сӧзлӱк хем карталар. Сайфаларын ашаасында вар сноскалар, ани ачыклээр зор аннашылан лафлары хем ерлери, хем дӓ гӧстерер евелки оригинал текстлерин бири-биринӓ уймайан ерлерини. Лафлар, ани ен ески урумӂа текстлердӓ йок, чевирмемиздӓ алынэр кыйнаш скобкалара.

Библийайы чевирӓн Институт шӱкӱр едер чевириӂилерӓ хем редакторлара, ким он йылын ичиндӓ чалышты Ени Баалантыйы гечирмӓӓ гагауз дилинӓ, хем дӓ хепсинӓ, ким, йардым едип, чалышты хазырламаа бу ени басымы.

Йазык, ки баш чевириӂи пастор Стефан Байрактар (1939 – 2001) гӧрмейеӂек шансора бу кийадын типарланмасыны, дӱннейӓ чыкмасыны, онуштан биз есапладык корумаа онун чевирилмиш текстини, май бишей дииштирмейип.

Библийайы чевирӓн Институт

1 Коринфлилерӓ

1 Коринфлилерӓ

1. 1

2. 2

3. 3

4. 4

5. 5

6. 6

7. 7

8. 8

9. 9

10. 10

11. 11

12. 12

13. 13

14. 14

15. 15

16. 16

1

ПАВЛИНИН ИЛК КИЙАДЫ КОРИНФЛИЛЕРӒ

Селӓм хем шӱкӱр

1^1Бӓн, Павли, Иисус Христоздан чаарылмыш апостол олмаа Аллахын истедиинӓ гӧрӓ, хем кардаш Сосфен

2селӓм йоллээрыз сизӓ – Аллахын клисесинӓ Коринф касабасында, ангылар айозланмыш Иисус Христоздан хем чаарылмыш айоз олмаа – хем хепсинӓ, ким анэр бизим Саабимизин Иисус Христозун адыны херердӓ. О хем оннарын, хем бизим Сааби+.

3Ииверги хем услулук сизӓ Аллахтан, бизим Бобадан, хем Сааби Иисус Христоздан.

4Херзаман шӱкӱр едерим беним Аллахыма сизин ичин хем Аллахын иивергиси ичин, ани верилди сизӓ Иисус Христозда.

5Зерӓ Ондан хербир ӱзерӓ зенгиннединиз, хертӱрлӱ сӧзлӓн хем билгийлӓн,+

6чӱнкӱ шаатлыымыз Христос ичин кӧк салды сизин аранызда.

7Ӧлӓ ки, сиз геери калмээрсыныз хич бир баашышта, беклӓркӓн Иисус Христозун гелмесини+.

8О каавилейеӂек сизи биткийӓ кадар, ки чыкасыныз кабаатсыз о гӱн, незаман бизим Сааби Иисус Христос гелеӂек+.

9Аллах инанчтыр, Ангысы сизи чаарды, бирлик оласыныз Онун Оолуннан, бизим Сааби Иисус Христозлан+.

Клиседӓ айырыклыклар

10Йалварэрым, кардашлар, бизим Сааби Иисус Христозун адыннан, хепсиниз аннашын, да олмасын айырыклык аранызда. Олун бирликтӓ, бир нееттӓ хем бир дӱшӱнмектӓ+.

11Зерӓ хабер каблеттим Клоинин адамнарындан, ани аранызда олэр кавгалар+.

12Не демӓк истеерим, сиздӓ деерлӓр: «Бӓн Павлининим!», «Бӓн Аполлосунум!», «Бӓн Кифаныным!» йада «Бӓн Христозунум!»+

13Не, Христос бӧлӱндӱ мӱ? Павли ми сизин ичин ставроза герилди? Оса Павлинин адына мы ваатиз олдунуз+?

14Шӱкӱр едерим Аллаха, ани кимсейи сиздӓн ваатиз етмедим, Крисптӓн хем Гайдан каарӓ,+

15ки кимсей дейӓмесин, ани ваатиз олдунуз беним адыма.

16Доору, ани ваатиз еттим Стефанын да евдекилерини. Оннардан каарӓ, билмеерим, башка биркимсейи ваатиз еттим ми+.

17Христос бени йоллады диил ваатиз едейим, ама насаат едейим Ии Хабери, диил аариф лафларлан, ки Христозун ставрозу аннамасыны кайбетмесин+.

Христос – Аллахын куведи хем аарифлии

18Зерӓ насаат ставроз ичин акылсызлык сайылэр оннарда, ким булунэр кайыплык йолунда, ама бизим ичин, ким куртулмак йолунда, Аллахын куведийдир+.

19Зерӓ йазылы: «Телеф едеӂӓм аарифлерин аарифлиини хем йок едеӂӓм фикирлилерин билгичлиини».

20Нередӓ аарифлӓр? Нередӓ билгичлӓр? Нередӓ бу дӱннейин лаф усталары? Не, Аллах гӧстермеди ми, ани бу дӱннейин аарифлии бир акылсызлыктыр+?

21Чӱнкӱ Аллахын аарифлиинӓ гӧрӓ бу дӱннӓ Аллахы кенди аарифлииннӓн танымады, Аллах кайыл олду, куртарсын инанӂылары акылсыз сайылан насаатлан.

22Иудейлӓр истеерлӓр мераклы нышаннар, урумнар да аарээр аарифлик+.

23Ама биз насаат едериз Христозу, ани ставроза герилди. Бу иудейлӓр ичин бир кӧстектир, ама йабанӂы миллетлӓр ичин бир акылсызлык+.

24Чаарылмыш оланнар ичин сӓ, олсун иудей, олсун урум, Христос – Аллахын куведи хем аарифлии+.

25Зерӓ Аллахчасына акылсызлык таа аарифтир инсанӂасына аарифликтӓн, Аллахчасына йуфкалык таа каавийдир инсанӂасына куветтӓн.

26Сӧзгелиши, кардашлар, дӱшӱнӱн, несой инсаннардыныз сиз, ачан Аллах чаарды сизи. Инсан аннамасына гӧрӓ чойунуз аариф диилдиниз, чойунуз каави диилдиниз, чойунуз бӱӱк бойдан диилдиниз.

27Ама Аллах айырды, не дӱннӓ акылсызлык сайэр, ки аарифлери утандырсын. Аллах айырды, не дӱннӓ йуфка сайэр, ки каавилери утандырсын.

28Аллах айырды, не дӱннедӓ паасыз хем сайгысыз. Оннары, кими инсан бишейӓ саймээр, ки йоклаа индирсин бӱӱк оланнары,+

29ки кимсей ӱӱнӓмесин Аллахын ӧнӱндӓ+.

30Ама Аллах йапты инанӂы оласыныз Иисус Христоза. Онда, Ким олду бизим ичин Аллахтан аарифлик, доорулук, айозлук хем куртулмак+.

31Ӧлӓ ки, ниӂӓ йазылы, «Ким ӱӱнер, ӱӱнсӱн Саабийлӓн»+.

2

Насаат герилмиш Иисус ичин

2^1Ачан гелдим сизӓ, кардашлар, гелмедим, ки ачайым сизӓ бир саклы хабер[*] Аллахтан лаф усталыыннан хем ӱстӱн аарифликлӓн+.

2Зерӓ карарладым, сиздӓ унудайым хепсини, Иисус Христоздан каарӓ, Ангысы герилди ставроза+.

3Бӓн кендим сизин аранызда йуфкайдым, коркардым хем чок титирӓрдим!+

4Не сӧледим хем насаат еттим, диилди инсанын аарифлииндӓ, инандырыӂы лафларында, ама куветтӓ, не Айоз Дух ачыклээр,+

5ки сизин инаныныз темелленсин диил инсан аарифлиинӓ, ама Аллахын кувединӓ+.

Аллахын аарифлии

6Хеп окадар биз насаат едериз аарифлик олгун инанӂылар арасында, ама бу аарифлик диил шиндики заманын йада шиндики кулланыӂыларын аарифлии, ангылары гелип-гидерлӓр+.

7Ама насаат едериз Аллахын аарифлиини – гизли, саклы тутулмуш аарифлии, ани Аллах дӱннейин курулмасындан ӧнӂӓ сыралады бизим метинниимиз ичин+.

8О аарифлии кимсей танымады шиндики заманын кулланыӂыларындан. Еер таныйайдылар, ставроза гермейеӂейдилӓр метинни Саабийи+.

9Ама ниӂӓ йазылы: «Не инсан гӧзӱ гӧрмеди, не инсан кулаа ишитмеди, хем не инсан ӱреенӓ дамнамады, ӧлӓ о ишлӓр, не Аллах хазырлады оннар ичин, ким Ону север».

10Бизӓ Аллах Кенди Духуннан ачыклады буну. Аллахын Духу хепсини аараштырэр, артык Аллахын деринниклерини дӓ+.

11Хакына, ким таныйабилир инсанын неетлерини, кенди духундан каарӓ, ани инсанда? Хеп ӧлӓ кимсей таныйамээр Аллахын неетлерини дӓ, Аллахын Духундан каарӓ.

12Биз каблетмедик дӱннӓ духуну, ама Духу, ани Аллахтан гелир, ки таныйалым о баашышлары, не Аллах верди бизӓ+.

13Бунун ичин лафедериз диил сӧзлӓрлӓн ӱӱредилмӓ инсан аарифлииндӓн, ама ӱӱредилмӓ Духтан, ачыклайып духча ишлери оннара, кимдӓ Дух вар+.

14Инсан, ани тендӓн кулланылмыш, каблетмеер Аллахын Духунун ишлерини, зерӓ буннар гӧрӱнер она бир акылсызлык гиби, да йок насыл аннасын, зерӓ буннары лӓӓзым аннамаа духча+.

15Духтан кулланылмыш инсан са хепсини аннар, ама кендиси кимсейдӓн аннанылмамыш калэр.

16Зерӓ «ким вар насыл аннасын Саабинин дӱшӱнмесини да Она акыл верӓбилсин?» Ама биздӓ вар Христозун дӱшӱнмеси+.

3

Коринф клисесиндӓ кавга

3^1Кардашлар, бӓн йокту ниӂӓ лафедейим сизиннӓн ниӂӓ Духтан кулланылмышларлан. Лӓӓзым олду лафедейим ниӂӓ тендӓн кулланылмышларлан, ниӂӓ инсаннарлан, ангылары кӱчӱк евлат гиби Христозда.

2Дойурдум сизи сӱтлӓн. Вермедим сизӓ четин имӓк, зерӓ чиинейӓмейеӂейдиниз, шинди дӓ чиинейӓмеерсиниз,+

3чӱнкӱ сиз таа тендӓн кулланылмышсыныз. Еер сизин аранызда варса кысканчлык хем кавга, /хем айырыклык/, бу гӧстермеер ми, ани тендӓн кулланылмышсыныз хем йашээрсыныз калан инсаннар гиби+?

4Еер сиздӓн биркимсей дейӓрсӓ: «Бӓн Павлининим», башкасы да дейӓрсӓ: «Бӓн Аполлосунум», диилсиниз ми сиз дӱннӓ инсаннары гиби?

5Ким Павли? Ким Аполлос? Оннар изметкерлӓр, кимин йардымыннан сиз инандыныз. Сааби херкезинӓ кенди ишини верди+.

6Бӓн ектим тоому, Аполлос йыслады, ама Аллах бӱӱттӱ+.

7Ӧлӓ ки, ким екти хем ким дӓ йыслады – оннар бишей диил, ама Аллах, Ани бӱӱттӱ, О – ӂӱмнӓ+.

8Ким екер хем ким йыслээр, оннарын бир сайгылары. Херкези кенди зааметинӓ гӧрӓ ӧдек кабледеӂек+.

9Зерӓ биз – Аллахын ишчилери, ама сиз – Аллахын тарласы, Аллахын йапысы+.

10Аллахын иивергисинӓ гӧрӓ, не бана верили, бӓн, ниӂӓ бир аариф уста, темели койдум, башкалары да бу темел ӱстӱнӓ йывды. Херкез лӓӓзым баксын, нетӱрлӱ йывэр+.

11Зерӓ кимсей йок насыл койсун башка бир темел, ондан каарӓ, не койулу, ангысы вар – Иисус Христос+.

12Еер биркимсей йыварсайды бу темелин ӱстӱнӓ алтын, гӱмӱш, паалы таш, аач, саман, сааз, –

13херкезин иши белли олаӂэк, зерӓ даава гӱнӱндӓ ӱзӓ чыкаӂэк, чӱнкӱ атешлӓн ачыкланаӂэк. Атеш херкезин ишини денейеӂек, ким недӓн йывды, гӧстереӂек+.

14Еер йапы, ани йывылы биркимсейдӓн темел ӱстӱнӓ, айакча каларсайды, о баашыш еденеӂек.

15Еер биркимсейин йапысы йанарсайды, о зарар гӧтӱреӂек. Кендиси куртулаӂэк, ама олаӂэк, сансын атеш ичиндӓн гечмиш.

Аллахын айоз бинасы

16Билмеерсиниз ми, ани сиз Аллахын айоз бинасы, хем ани Аллахын Духу сиздӓ йашээр+?

17Еер биркимсей йыкарса Аллахын айоз бинасыны, она Аллах бела вереӂек, зерӓ Аллахын бинасы айоздур. Сиз – о айоз бина+.

18Кимсей кендини алдатмасын. Еер сиздӓн биркимсей сайарсайды кендини аариф бу заманда, о лӓӓзым «акылсыз» олсун, ки етишсин хакына аарифлӓӓ.

19Зерӓ бу дӱннейин аарифлии, Аллахын ӧнӱндӓ бир акылсызлык гиби. Ниӂӓ дӓ йазылы: «Аллах тутэр аарифлери оннарын шалвирликлериннӓн»+.

20Хем таа: «Аллах билер, ани аарифлерин дӱшӱнмеклери бошунадыр».

21Онуштан кимсей ӱӱнмесин инсаннан, зерӓ хепси сизин.

22Олсун Павли, олсун Аполлос, олсун Кифа, олсун дӱннӓ, олсун йашамак, олсун ӧлӱм, олсун шиндики ишлӓр йада гелӓн ишлӓр, хепси сизиндир.

23Ама сиз Христозун, Христос да Аллахын+.

4

Кимнӓрдир апостоллар?

4^1Кимин гиби инсаннар бизи лӓӓзым сайсын: Христозун изметкерлери хем Аллахын саклы ишлеринин векиллери.

2Бундан каарӓ, не истенир бир векилдӓн? Ки кенди ишиндӓ инанч олсун.

3Бӓн аз касаветленерим, еер сиздӓн йада башка инсандан мааналанарсайдым. Бӓн кенди-кендими дӓ мааналамээрым.

4Макар ки бӓн кендимдӓ бир кусур билӓ гӧрмеерим, хеп окадар бунуннан доору чыкмээрым. Бени даава чыкаран – Саабидир+.

5Онуштан хич мааналамайын таа вакыт гелмедийнӓн. Беклейин Саабинин гелмесини, Ангысы ачаӂэк хепсини, не саклы каранныкта, да ӱзӓ чыкараӂэк инсан ӱреклеринин неетлерини. Озаман херкез метинник Аллахтан еденеӂек+.

6Кардашлар, буннары сӧледим кендим ичин хем Аполлос ичин, сизӓ файдалы олсун дейни, ки ӱӱренӓсиниз биздӓн да чыкмайасыныз ондан, не йазылы, хем хич кимсей башкасынын ӧнӱндӓ ӱӱнмесин+.

7Ким башкасындан сени таа ӱстӱн йапэр? Не вар сендӓ, ани Аллахтан каблетмедин? Чӱнкӱ Ондан каблеттин, нечин ӱӱнерсин сансын каблетмедин+?

8Сиз шиндидӓн дойундунуз, шиндидӓн зенгиннединиз! Бизсиз падишахлык едерсиниз! Олайды баарлем хакына падишахлык едӓсиниз, биз дӓ сизиннӓн падишахлык едӓрдик!+

9Санэрым, ани Аллах бизи, апостоллары, ортайа чыкарды ен сонда, сансын оннары, ким ӧлӱмӓ даава едилмиш. Зерӓ олдук ниӂӓ бир серги бӱтӱн дӱннейӓ – хем ангиллерӓ, хем инсаннара+.

10Биз акылсызыз Христос ичин, ама Христос сизи аариф йапты! Биз йуфкайыз, сиз са каавийсиниз! Сиз метиннийсиниз, биз икрамсыз!+

11Шиндийӓ кадар чекериз аачлык, сусузлук, чыплаклык хем дӱӱлериз, ердӓн ерӓ гезериз,+

12чалышарак ишлеериз кенди еллеримизлӓн. Ачан кӧтӱлеерлӓр бизи, биз иисӧзлеериз. Ачан коолээрлар, дайанэрыз+.

13Ачан бизӓ фена лаф сӧлеерлӓр, биз йалпак ӂувап едериз. Биз бӱӱнкӱ гӱнӓ кадар гӱбӱр гибийиз бу дӱннедӓ, хепсиндӓн сыбыдылмыш.

14Йазмээрым буннары, ки утандырайым сизи, ама насаатлайым, ниӂӓ севгили ушакларымы+.

15Зерӓ, олса да биннӓн адамыныз, ким сизи Христоза гӧтӱрер, ниӂӓ чырак ушаа окула гӧтӱрӱр, хеп окадар саде бир бобаныз. Бӓн Ии Хабери сизӓ хаберледиимдӓн сизин бобаныз олдум, инандырарак сизи Иисус Христоза+.

16Ӧлӓ ки, йалварэрым, бана бензейин+.

17Бунун ичин йолладым сизӓ Тимофейи, ангысы беним севгили ушаам, О Саабийӓ инанчтыр. О аклыныза гетиреӂек, насыл бӓн Христозун йолунда гидерим хем несой херердӓ хербир клисейи ӱӱредерим+.

18Сиздӓн кимилери шишкинненди да сандылар, ани сизӓ гелмейеӂӓм.

19Ама Сааби истӓрсейди, тездӓ гелеӂӓм. Озаман денейеӂӓм бу шишкиннерин диил лафларыны, ама куветлерини+.

20Зерӓ Гӧк Падишахлыы тутунмээр лафлардан, ама куветтӓн+.

21Не истеерсиниз, сизӓ фышканнан мы гелейим оса севгийлӓн хем йаваш духлан мы+?

5

Ороспулук йапан кардаш

5^1Аслысыны сӧлеерлӓр, ани аранызда ороспулук вармыш, хем ӧлӓ бир ороспулук, ани тайфӓннарда да олмээр. Орайы кадар етишти, ани сиздӓн бириси йашээр кенди бобасынын карысыннан+.

2Сиз дӓ бунуннан шишкинненерсиниз! Таа ии олаӂэйды, ки аалайасыныз. О, ким бу иши йапты, дӱшер уурадылсын араныздан, ӧлӓ диил ми?

3Макар ки булунмээрым гӱӱдейлӓн аранызда, ама олуп духлан, карарладым, сансын аранызда булунэрым, ани ким йапты буну,+

4топланмакта, Иисусун адына, хем беним духум да олсун сизиннӓн, Саабимиз Иисусун кувединнӓн,

5верин ону шейтанын елинӓ, ки тени телеф олсун, ама духу куртулсун Сааби Иисусун гелмесиндӓ+.

Христос – Паскеллӓ кузусу

6Ӱӱнмениз диил ии. Билмеерсиниз ми, ани аз майа бӱтӱн хамуру кабардэр+?

7Пакланын ески майадан, ки оласыныз бир ени хамур, ниӂӓ дӓ майасызсыныз. Зерӓ Христос, бизим Паскеллӓ кузумуз, курбан олду.

8Гечирелим йортуйу диил ески хамурлан хем диил кин хем кӧтӱлӱк майасыннан, ама хализлиин хем аслылыын майасыз екмӓӓннӓн+.

9Сизӓ йаздым беним кийадымда, кафадар олмайасыныз ороспулук йапаннарлан+.

10Доорусуну, не демӓк истӓрдим, диил, ки кафадар олмайасыныз бу дӱннейин адамнарыннан, ким ороспулук йапар, тамахлык едӓр, сойгунӂулук едӓр йада идоллара баш иилдӓр. Зерӓ озаман лӓӓзым чыкасыныз бу дӱннедӓн!

11Ама йаздым, кафадар олмайасыныз бирисиннӓн, ким кендини «кардаш» сайэр, ама кенди бир ороспу, тамах, идоллара баш иилдӓн, амазчы, ичкиӂи йада бир хырсыз. Бутӱрлӱ адамнарлан дӱшмеер софрайа да отурасыныз+.

12Хакына, не ишим беним, мааналайым дышанкылары? Дӱшмеер ми, даава кесӓсиниз клиседӓ оланнара+?

13О дышанкы оланнары Аллах даава едеӂек. «Араныздан уурадын бу кӧтӱ адамы».

6

Христианнарда даавалар

6^1Насыл кыйышэр сиздӓн бириси башкасына даава ачмаа, да даава кесмӓӓ гидер инансызлара[*], ама гитмеер Аллахын айоз халкына+?

2Билмеерсиниз ми, ани Аллахын айоз халкы даава кесеӂек бу дӱннейӓ? Еер дӱннейӓ даава кесӓрсейдиниз, кӱчӱк ишлердӓ даава кесӓмӓрсиниз ми+?

3Билмеерсиниз ми, ани биз даава кесеӂез ангиллерӓ? Некадар таа чок даава кесӓбилириз бу заманын ишлериндӓ!

4Ачан вар бир дааваныз бу йашамактакы ишлӓр ичин, сиз дааваӂы койэрсыныз оннары, ким клиседӓ бишей диил.

5Буннары сӧлеерим сизин утанманыз ичин. Не, сизин аранызда бир дӓ аариф адам йок му, ки чӧздӱрсӱн кардашлар арасында даавалары+?

6Кардаш кардашыннан даавайа чыкэр, да буну инансызларын ӧнӱндӓ йапэр!

7Сиз бири-биринизи даавайа верӓрсениз, бу – сизин ичин бир ашааланмактыр. Таа ии диил ми, зарара дайанасыныз? Таа ии диил ми, кайбедӓсиниз+?

8Ама сиз кендиниз зарар йапэрсыныз хем кенди кардашларынызы да сойэрсыныз.

9Билмеерсиниз ми, ани о доору олмайаннар Гӧк Падишахлыыны мирас етмейеӂеклӓр. Алданмайын, хайырсызлык йапаннар, идоллара баш иилденнӓр, ороспулук йапаннар, гомосексуалистлӓр[*],+

10хырсызлар, тамахлар, ичкиӂилӓр, амазчылар, сойгунӂулар Гӧк Падишахлыыны мирас етмезлӓр+.

11Бутӱрлӱйдӱ киминиз сиздӓн, ама йыкандыныз, айозландыныз, акландыныз Сааби Иисус Христозун адыннан хем бизим Аллахын Духуннан+.

Ороспулуктан корунун

12«Хепсини дӱшер йапайым», – деерсиниз, салт диил хепси файдалы. «Хепсини дӱшер йапайым», – деерсиниз, ама бишей бракмам бени запласын+.

13«Имӓк шкембӓ ичин, шкембӓ дӓ имӓк ичин», – деерсиниз. Ама Аллах телеф едеӂек икисини дӓ. Гӱӱдӓ диил ороспулук ичин, ама Сааби ичин, Сааби дӓ гӱӱдӓ ичин.

14Аллах, Ким дирилтти Саабийи, дирилдеӂек бизи дӓ Кенди кувединнӓн.

15Билмеерсиниз ми, ани сизин гӱӱделериниз – Христозун еклери? Не, Христозун еклерини алып, йапайым оннары ороспулук еклери ми? Олмаз!+

16Не, билмеерсиниз ми? Ким бирлешер ороспуйлан, бир гӱӱдӓ олэр онуннан. Ниӂӓ дӓ сӧленер: «Оннар икиси бир гӱӱдӓ олэрлар»+.

17Ама ким бирлешер Саабийлӓн, Онуннан бир дух олэр+.

18Корунун ороспулуктан. Калан гӱнахлар, ани инсаннар йапэр, гӱӱдедӓн дышары, ама ороспу кенди гӱӱдесинӓ каршы гӱнах йапэр+.

19Не, билмеерсиниз ми, ани гӱӱдениз – Духун айоз бинасы, нередӓ Айоз Дух булунэр, хем Ону Аллахтан каблеттиниз? Сиз кенди-кендинизин диилсиниз+.

20Зерӓ сиз сатын алынмышсыныз бир бӱӱк паайлан. Онуштан метиннейин Аллахы сизин гӱӱденизлӓн /хем духунузлан, ани Аллахтан каблеттиниз/+.

7

Евленмӓк ичин

7^1Дӧнелим оннара, нечин йаздыныз бана: «Иидир, ки адам карыйа докунмасын», – деерсиниз.

2Ама, ки ороспулуктан корунсуннар, хербир адамын кенди карысы олсун хем хербир карынын кенди коӂасы олсун.

3Коӂа кенди борӂуну карынын ӧнӱндӓ йапсын, хеп ӧлӓ кары да кенди борӂуну коӂанын ӧнӱндӓ йапсын.

4Кары диил чорбаӂы кенди гӱӱдесинӓ, ама коӂа. Хеп ӧлӓ коӂа да диил чорбаӂы кенди гӱӱдесинӓ, ама кары.

5Бири-бириниздӓн атылмайын, салт кайыллыклан бир вакыда айыры калабилирсиниз, ки верилӓсиниз дуайа; ама сора енидӓн бирлешин, ки запсызлык бетеринӓ шейтан денӓмесин сизи+.

6Буну сизӓ вермеерим бир сымарламак гиби, ама бир насаат гиби+.

7Бӓн истеерим, ки хепси инсан беним гиби олсун, ама херкезин Аллахтан вар кенди баашышы. Бирисинӓ бир тӱрлӱ, башкасына башка тӱрлӱ верили+.

8О евленмемишлерӓ хем дуллара деерим, ани ии олур, ки беним гиби калсыннар.

9Ама заплайамарсайдылар кендилерини, ко евленсиннӓр. Зерӓ таа ии, ки евленсиннӓр, некадар севдайлан йансыннар+.

10Евлилерӓ деерим диил бӓн, ама Сааби: кары айырылмасын коӂасындан+.

11Еер айырылдысайды, дурсун евленмедик, йада кенди коӂасыннан барышсын. Коӂа да бракмасын кенди карысыны+.

Инанӂы хем инансыз кары-коӂа

12Ӧбӱрлеринӓ деерим бӓн, ама диил Сааби. Еер бир кардашын карысы инансызсайды, ама кайылсайды онуннан йашамаа, айырылмасын карысындан.

13Еер карынын коӂасы инансызсайды, ама истӓрсейди онуннан йашамаа, айырылмасын коӂасындан.

14Зерӓ о инансыз коӂа айозланэр инанӂы карыдан, хем инансыз кары айозланэр инанӂы коӂадан. Башка тӱрлӱ ушакларыныз пак олмайаӂэйдылар, ама шинди оннар айоз.

15Еер инансыз тараф истӓрсейди айырылмаа, ко айырылсын. Бу халда кардаш йада кызкардаш диил баалы. Аллах чаарды бизи йашайалым услулукта.

16Зерӓ нередӓн билӓсин сӓн, кары, куртармайаӂан мы коӂаны? Еки, коӂа, нередӓн билерсин, куртармайаӂан мы карыны+?

Херкез кенди ериндӓ

17Херкез йашасын ӧлӓ, ниӂӓ Аллах она пайетти, хем ниӂӓ Сааби ону чаарды. Бу сырайы ерлештирдим хепси клиселердӓ.

18Еер биркимсей кесиклийкӓн чаарылдысайды, о кесикли калсын. Еер биркимсей кесиксизкӓн чаарылдысайды, о йапмасын кесиклик.+

19Кесиклик бишей диил, кесиксизлик дӓ бишей диилдир. Аслы не лӓӓзым – таманнамаа Аллахын сымарладыкларыны+.

20Херкез не халда чаарылды, о халда да калсын.

21Чырак мыйдын, ачан чаарылдын? Кахырланма, ама еер бошанабилирсейдин, таа ии олур, ки файдаланасын бу колайлыктан.

22Ким чыракты, ачан Саабидӓн чаарылды, о Саабидӓ сербест. Хеп ӧлӓ ким сербесткӓн чаарылды, о Христозда чырак+.

23Сиз сатын алындыныз бир бӱӱк паайлан. Онуштан олмайын чырак инсаннара+.

24Кардашлар, херкез калсын о халда Аллахын ӧнӱндӓ, не халда чаарылды.

Евленмемишлӓр ичин

25Кызлар ичин бендӓ Саабидӓн йок емир. Ама бӓн бир насаат верерим, чӱнкӱ едендим Саабидӓн аӂыйаннык, ки инанч олайым+.

26Ӧлӓ санэрым, ки шиндики сыкынтылара гӧрӓ, ии олур, ки хербири калсын, ниӂӓ булунэр.

27Баалыйсын мы карыйлан? Ондан бошанмаа бакма. Бошандын мы карыдан? Аарама башка кары.

28Ама еер евленӓрсейдин, гӱнах йапмээрсын. Кыз да, еер евленӓрсейди, гӱнах йапмээр. Салт ки оннарын бу йашамакта сыкынтылары олаӂэк, да бӓн истеерим сизи бундан куртарайым.

29Кардашлар, тӓ не истеерим сӧлемӓӓ: вакыт кысалды. Шиндӓн сора кимин вар карысы, олсун, ниӂӓ дӓ йок.

30Ким аалээр, олсун ааламайаннар гиби. Ким севинер, олсун севинмейеннӓр гиби. Ким сатын алэр, олсун оннар гиби, кимдӓ йок+.

31Ким файдаланэр бу дӱннейин ииликлериндӓн, олсун, ниӂӓ оннар, ким файдаланмээр, зерӓ дӱннейин шиндики халы гечӓр+.

32Ама бӓн истеерим, ки сиз оласыныз кахырсыз. Ким евленмеди, кахырланэр Саабинин ишлери ичин. Бакэр, кендини Аллаха беендирсин+.

33Ама евли кахырланэр дӱннӓ ишлери ичин. Бакэр, кендини карысына беендирсин.

34Хеп ӧлӓ айырыклык вар евли карынын хем кызын арасында. Кыз кахырланэр Саабинин ишлери ичин. Бакэр, ниӂӓ гӱӱдесиннӓн хем духуннан айозлансын. Ама евли кары кахырланэр дӱннӓ ишлери ичин. Бакэр, кендини коӂасына беендирсин.

35Сӧлеерим буну сизин иилииниз ичин, диил ки сизи сыкылайым, ама ки сиз йакышыклы йашайасыныз хем херзаман бӱтӱн фикиринизлӓн Саабийӓ измет едӓсиниз.

36Еер биркимсей сайарсайды, ани диил йакышыклы, ки кызы генчлиини гечирсин, лӓӓзымса евленсин, о йапсын, ниӂӓ истеер, кызыны еверсин.

37Ама кимин йокса зору еверсин кызыны, ким кенди ӱреендӓ каавийсӓ, да варса насыл йапсын истедиинӓ гӧрӓ хем ӱреендӓ карарладыйса, ки евермесин кызыны, о ии йапэр.

38Ӧлӓ ки, ким еверер кызыны, ии йапэр, ама ким евермеер, таа ии йапэр+.

39Евли кары баалы законнан коӂасына окадар вакыт, некадар йашээр коӂасы. Ама еер коӂасы ӧлӓрсейди, озаман кары сербест, вар ниӂӓ евленсин, кимӓ истеер, ама салт она, ким Саабининдир+.

40Ама беним дӱшӱнмемӓ гӧрӓ, кары олур таа мутлу, еер евленмедик каларсайды. Санэрым, ани бендӓ дӓ вар Аллахын Духу.

8

Идоллара баашланмыш курбаннар

8^1Идоллара баашланмыш курбаннар ичин билериз, ани «хепсимиздӓ билги вар», салт ки билги кабардэр, ама севги духча каавилеер+.

2Ким санэр, ани билер бишей, о бишей билмеер, ниӂӓ лӓӓзым билсин+.

3Еер биркимсей севӓрсейди Аллахы, Аллах ону билер+.

4Ӧлӓ ки, идоллара баашланмыш курбаннарын йаанысы ичин билериз, ани идол бу дӱннедӓ диил бишей, хем йок башка аллах, бир Аллахтан каарӓ.

5Гӧктӓ хем ердӓ варса башка денилӓн «аллахлар», – доору, ани чок аллахлар хем саабилӓр вар –

6биздӓ салт бир Аллах – Боба вар. Ондан хепси йарадылы, биз дӓ Онун ичин йашээрыз. Хем бир Сааби – Иисус Христос. Хепси Онун араӂылыыннан йарадылды, биз дӓ Онун араӂылыыннан йашээрыз+.

7Ама херкезиндӓ йок бу билги. Кимиси алышыкты идоллара баш иилтмӓӓ да бӱӱн, йааны ийӓркӓн, дӱшӱнерлӓр, ани йааны идола баашланмыш. Оннар инӂӓ ӱзлӱ, да бундан ӱзлери лекеленер+.

8Имӓк бизи Аллаха йаклаштырмээр. Еер ийӓрсӓк, бишей казанмээрыз, еер имӓрсӓк, бишей кайбетмеериз+.

9Саде бакын, сизин сербестлииниз олмасын бир кӧстек йуфка инанӂылара.

10Зерӓ еер биркимсей, инӂӓ ӱзлӱ, гӧрӓрсейди сени, кимдӓ вар билги, отураркан софрада идол бинасында, бу йапмаз мы, ки о да исин идоллара баашланмыш курбаннардан+?

11Бутакым бу инӂӓ ӱзлӱ кардаш кайбелир сенин билгиндӓн – о бир кардаш, кимин ичин ӧлдӱ Христос+.

12Еер бутӱрлӱ гӱнах йапарсайдыныз кардашлара каршы да инӂӓ ӱзлерини йараларсайдыныз, Христоза каршы гӱнах йапэрсыныз.

13Ӧлӓ ки, еер имӓк бетеринӓ оларсайды, ки кардашым гӱнаха гирсин, озаман хич имӓм йааны, ки кардашымы гӱнаха сокмайым+.

9

Апостолун пайы

9^1Диилим ми бӓн сербест? Диилим ми апостол? Гӧрмедим ми бӓн Иисусу, бизим Саабийи? Диилсиниз ми сиз – беним изметимин мейвасы Саабидӓ+?

2Еер башкасы ичин диилсейдим апостол, сизин ичин баарлем апостолум. Беним апостоллуумун мӱхӱрӱ сизсиниз, чӱнкӱ инанӂыйсыныз Саабийӓ.

3Бутӱрлӱ доору чыкарэрым кендими оннара каршы, ким бени мааналээр.

4Йок му доорулуумуз, ийелим хем ичелим+?

5Йок му доорулуумуз, биз бирӓр кызкардаш алалым, ки карымыз олсун, ниӂӓ йапэр ӧбӱр апостоллар, Саабинин кардашлары хем Кифа+?

6Не, салт беним хем Варнаванын мы йок доорулуумуз ишлӓмейелим+?

7Ким ӂенгӓ гидер кенди харӂыннан? Ким баа койэр да емишиндӓн имеер? Ким сӱрӱйӱ отладэр да сӱрӱнӱн сӱдӱндӓн ичмеер+?

8Не, саде адамӂасына мы буннары сӧлеерим? Буну сӧлӓмеер ми Айоз Закон да?

9Моисейин законунда йазылы: «Бааламайасын ӧкӱзӱн аазыны харман дӱӱйӓркӓн». Не, ӧкӱзлӓр ичин ми кахырланэр Аллах+?

10Оса маасуз бизим ичин ми лафедер? Елбетки, бизим ичин йазылы. Чӱнкӱ ким сӱрер, сӱрсӱн умутлан, хем ким харман дӱӱйер, дӱӱсӱн умутлан, ки пайы да олаӂэк хармандан+.

11Чӱнкӱ биз ектик сиздӓ духча тоомнар, бӱӱк иш ми олур, еер сиздӓн тенӂӓ бичӓрсӓк+?

12Еер башкаларынын доорулуу варсайды, сиздӓн йардым алсыннар, бизим таа чок доорулуумуз йок му? Ама биз бу доорулуктан файдаланмадык. Хепсини гечирдик, ки кӧстек олмайалым Христозун Ии Хаберинин насаат едилмесинӓ.

13Билмеерсиниз ми, ани айоз изметчилик йапан Айоз бинадан дойунэр. Ким изметчи курбанныкта, пай алэр ондан, не вар курбанныкта.

14Хеп ӧлӓ Сааби да сыралады, ким насаат едер Ии Хабери, Ии Хабердӓн йашасыннар+.

15Ама бӓн бу доорулукларымдан хич бирисиндӓн билӓ файдаланмадым. Буннары йазмээрым, ки беним ичин бишей йапылсын, зерӓ бана таа ии ӧлейим, некадар биркимсей боша чыкарсын беним лафымы+.

16Еер насаат едӓрсейдим Ии Хабери, йок нейлӓн ӱӱнейим, зерӓ бу беним борӂум. Вай бана, еер насаат етмӓрсейдим!+

17Еер буну кенди истедиимдӓн йапарсайдым, баашыш еденӓрим. Еер зоруна йапарсайдым, йапэрым саде о измети, не бана инандырылмыш+.

18Озаман не баашыш бана олур? Бу, ани насаат едерӓк Ии Хабери /Христос ичин/, насаат едерим ӧдексиз, файдаланмайарак, Ии Хаберин насаатчысы оларак, кенди доорулуумдан+.

19Зерӓ сербест оларак, кимсейин чыраа диилим, кендими чырак херкезинӓ йаптым, ки таа чок инсан казанабилейим+.

20Иудейлӓрлӓн бӓн иудей гиби кендими гӧтӱрдӱм, ки иудейлери казанайым. Макар ки кендим Айоз Законун запында диилим, Законун запында оланнарлан сансын Законун запында олдум, ки казанабилейим Закондан заплы оланнары+.

21Оннарлан, кимдӓ Айоз Закон йок, олдум сансын бендӓ дӓ Закон йок, ки казанабилейим оннары, кимдӓ Закон йок, макар ки бӓн диилим бир адам, кимдӓ йок Аллахын Закону, ама Христозун законун запындайым+.

22Йуфкаларлан йуфка олдум, ки йуфкалары казанабилейим. Херкезиннӓн хепси олдум, ки куртарабилейим баарлем кимисини+.

23Хепсини Ии Хабер ичин йапэрым, ки беним дӓ пайым олсун Ии Хаберин ииликлериндӓн.

24Билмеерсиниз ми, ани ким йарышмакта йарышэр, хепси качып-йарышэр, ама салт бириси баашыш казанэр? Сиз ӧлӓ качын, ки баашыш казанабилӓсиниз!+

25Хепси, ким йарышэр атлетик ойуннарда, тутэрлар кендилерини заплы хербир ӱзерӓ. Оннар буну йапэрлар, ки бир сӧрпешӓр фенец казансыннар. Ама биз йапэрыз, ки сӧрпешмӓз фенец казаналым+.

26Онуштан бӓн качмээрым, ниӂӓ бириси, ким билмеер, нерейи доору качэр. Бошуна йумуруклан дӱӱмеерим, ниӂӓ бириси, ким лӱзгери дӱӱйер.

27Ама кенди гӱӱдеми серт кулланэрым да запта тутэрым. Зерӓ истӓмеерим, ки насаат едип башкасына, сонда кендим бир тарафта калайым.

10

Израил бизӓ ӧрнек

10^1Кардашлар, истӓмеерим, хаберсиз каласыныз, ани хепси бобаларымыз булут алтында булундулар, да хепси дениз ичиндӓн гечтилӓр.

2Хепси булутта хем дениздӓ ваатиз олдулар, ки баалашсыннар Моисейлӓн.

3Хепси иди бир имектӓн, верили Айоз Духтан.

4Хепси ичти бир судан, верили Айоз Духтан, зерӓ ичтилӓр бир духча Канарадан, ани ардларындан гелӓрди, о Канара – Христос.

5Хеп окадар таа чойуну оннардан Аллах беенмеди, чӱнкӱ чолда кайбелдилӓр.

6Оннарлан буннар хепси олду, ки бизӓ ӧрнек олсуннар, ки истӓмейелим кӧтӱлӱк йапмаа, оннар гиби.

7Баш иилтмейин идоллара, оннардан кими гиби, ниӂӓ йазылы: «Инсан отурду имӓӓ хем ичмӓӓ, сора, калкып, ойнайып, сефаланмаа башлады».

8Ороспулаа дӱшмейелим, ниӂӓ оннардан кими дӱштӱ, да бир гӱндӓ ирми ӱч бини ерӓ серилди.

9Денӓмейелим Саабийи, ниӂӓ оннардан кимиси денеди да йыланнардан ӧлдӱрӱлдӱлӓр.

10Мырылдамайын, ниӂӓ оннардан кими мырылдады да телеф олдулар ӧлӱм ангилиндӓн.

11Буннар оннарлан олду, ки бизӓ ӧрнек олсун, бизим ичин йазылды, ки акыл ӱӱренелим биз, ким етишти битки вакытлара+.

12Бутакым, ким санэр, ани айакча дурэр, баксын дӱшмесин+.

13Сизӓ гелди денемеклӓр, хеп ӧлӓ, ниӂӓ херкезинӓ гелер. Аллах инанч да колвермӓз, ки кувединиздӓн зеедӓ дененмиш оласыныз. О денемӓк вакыды хазырлайаӂэк сизӓ бир чыкыш йолу, ки дайанабилӓсиниз+.

Идоллар хем комка

14Онуштан, севгили кардашларым, сакынын идоллара баш иилтмектӓн+.

15Лафедерим, ниӂӓ акыллы инсаннара, сиз кендиниз дӱшӱнӱн, не сӧлеерим.

16Иисӧзленмиш чӧлмек, ангысыны иисӧзлеериз, диил ми пайдашлык Христозун канындан? Екмек, ангысыны кырэрыз, диил ми пайдашлык Христозун гӱӱдесиндӓн+?

17Чӱнкӱ бир екмек, биз дӓ чоклук бир гӱӱдейиз, зерӓ хепсимиз пайдашыз бир екмектӓн+.

18Бакын оннара, ким тенӂесинӓ Израил сенселесиндӓн. Оннар, ким курбаннардан пай алэр, пайдаш олмээр мы курбанныктан да?

19Не истеерим сӧлемӓӓ? Курбанын, идола баашланмыш, сайгылыы вар мы? Йада идолун вар мы сайгылыы+?

20Олмаз! Буну деерим: чӱнкӱ тайфӓннар курбаннарыны баашлээр фена духлара, ама диил Аллаха. Бӓн истӓмеерим, ки сиз пайдаш оласыныз фена духларлан.

21Йок насыл ичӓсиниз хем Саабинин чӧлмеендӓн, хем фена духларын чӧлмеендӓн. Йок насыл пайдаш оласыныз хем Саабинин софрасындан, хем дӓ фена духларын софрасындан+.

22Нечин истеериз Саабийи гӱӂендирмӓӓ? Не, биз Саабидӓн таа каавийиз ми?

Хепсини йапын Аллахын метиннии ичин

23«Хепсини дӱшер йапайым», – деерсиниз, ама хепси файдалы олмаз. «Хепсини дӱшер йапайым», – деерсиниз, ама хепси духча каавилемӓз+.

24Кимсей бакмасын саде кенди файдасыны, ама херкези баксын башкасынын да файдасыны+.

25Ийин хербир йааныдан, ани панайырда сатылэр, хич соруштурмайарак, ки ӱзӱнӱз пак олсун+.

26Зерӓ «бӱтӱн ер хем не ер ӱстӱндӓ – хепси Саабининдир».

27Еер инансызлардан бири сизи софрайа теклиф едӓрсейди, да сиз гитмӓӓ кайыл олурсайдыныз, ийин, не ӧнӱнӱзӓ койаӂэклар, хич соруштурмайарак, ки ӱзӱнӱз пак олсун+.

28Ама еер биркимсей дейӓрсейди: «Бу йааны идола баашланмыш», озаман имейин сӧлейенин хатыры ичин, ки ӱзӱнӱз пак олсун. /Зерӓ ер хем не вар ер ӱстӱндӓ – хепси Саабининдир./

29Лафедерим, диил ани сизин ӱзӱнӱз пак олсун, ама онун ӱзӱ пак олсун. Зерӓ нечин беним сербестлиим сыкылансын башкасынын ӱзӱ ичин?

30Еер бӓн, шӱкӱр едип, ийӓрсейдим, недӓн бени мааналасыннар имӓк ичин, ангысы ичин шӱкӱр едерим+?

31Ӧлӓ ки, хепси, не ийерсиниз хем ичерсиниз, хем хепси, не йапэрсыныз, хепсини йапын Аллахын метиннии ичин+.

32Олмайын кӧстек не иудейлерӓ, не урумнара, не дӓ Аллахын клисесинӓ+.

33Бӓн бакэрым хер тарафтан беендирейим кендими херкезинӓ, зерӓ бакмээрым кенди файдамы, ама чоклуун файдасыны, ки оннар куртулсуннар+.

11

11^1Бендӓн ӧрнек алын, ниӂӓ бӓн Христоздан ӧрнек алэрым+.

Сыра клиседӓ

2Метедерим сизи, кардашлар, ани хер тарафтан аклыныза гетирерсиниз бени хем ани коруйэрсыныз ӱӱретмеклери ӧлӓ, ниӂӓ ӱӱреттим сизи.

3Ама истеерим билӓсиниз, ани хербир адамын башы – Христос, карынын башы – коӂасы, ама Христозун башы – Аллах+.

4Хербир адам, ким дуа едер йада пророклук едер узун сачлан[*], кенди башыны икрамсызлээр.

5Хем хербир кары, ким дуа едер йада пророклук едер ачык башлан, икрамсызлээр кенди башыны. Бӧлӓ бир кары траш олмуш кары гиби олур+.

6Еер кары истӓмӓрсейди ӧртӱнмӓӓ, озаман кыркынсын. Ама еер утанырсайды кыркынсын йада траш олсун, озаман ӧртӱнсӱн.

7Адам диил лӓӓзым ӧртсӱн башыны[*], чӱнкӱ адам – Аллахын бенземеси хем метинниидир. Ама кары – адамын метиннии+.

8Зерӓ адам алынмады карыдан, ама кары алынды адамдан+.

9Адам йарадылмады кары ичин, ама кары йарадылды адам ичин+.

10Онуштан, ангиллерин хатыры ичин, кары кенди башыны лӓӓзым тертипли тутсун[*].

11Ӧлӓ ки, Саабидӓ не кары адамсыз, не адам карысыз+.

12Чӱнкӱ, ниӂӓ кары адамдан йарадылды, адам да карыдан дууэр, буннар хепси Аллахтандыр.

13Карарлайын сиз кендиниз: йакышыклы мы, бир кары дуа етсин Аллаха ачык башлан?

14Аӂаба сизи сыра кендиси ӱӱретмеер ми, ани утанчтыр бир адам узун сач ташысын.

15Ама кары ичин узун сач бир ӱӱнмӓктир, зерӓ сач верили карыйа ӧртӱ еринӓ.

16Еер биркимсей истӓрсейди чекишмӓӓ, билсин, ани не биздӓ, не дӓ Аллахын клиселериндӓ йок бӧлӓ алышмак.

Комка

17Буннары сӧлейерӓк, мететмеерим сизи, зерӓ топланмакларыныз диил ии, ама зарар гетирер.

18Илк, не ишидерим, ани клисӓ топланмакларында уйушмазлык олэр аранызда. Буну бираз инанэрым+.

19Зерӓ лӓӓзым олсун бӧлӱмнӓр сизин аранызда, ки ӱзӓ чыксын, ким араныздан беенилмиш+.

20Ачан топланэрсыныз бирери, бу диил, ки ийӓсиниз Саабинин софрасындан.

21Зерӓ херкези чалышэр ӧбӱрлериндӓн илери исин кенди имеесини. Ӧлӓ ки, бириси калэр аач, ама ӧбӱрӱ сарфош олэр.

22Не, йок му ниӂӓ евдӓ ийӓсиниз хем ичӓсиниз? Нечин ашааландырэрсыныз Аллахын клисесини да утандырэрсыныз оннары, кимдӓ йок бишей? Не дейим сизӓ? Метедейим ми сизи? Бу ӱзерӓ йок нейлӓн метедейим!

23Не сизи ӱӱреттим, ону Саабидӓн каблеттим, ани Сааби Иисус о геӂӓ, ачан сатылмыш олду, алды бир екмек,+

24шӱкӱр едип Аллаха, кырды ону да деди: «/Алын, ийин,/ бу – Беним гӱӱдӓм, ани /фаланэр/ сизин ичин. Буну йапасыныз Беним анылмам ичин»+.

25Хеп ӧлӓ, имектӓн сора, алды чӧлмӓӓ да деди: «Бу чӧлмек – ени бааланты, ани куведӓ гирер Беним канымнан. Буну херзаман йапасыныз, кач керӓ ичеӂениз, Беним анылмам ичин»+.

26Зерӓ кач керӓ ийеӂениз бу екмектӓн хем ичеӂениз бу чӧлмектӓн, Саабинин ӧлӱмӱнӱ анасыныз, О гелинӂӓ.

27Онуштан, ким йакышыксыз ийер бу екмектӓн хем ичер Саабинин чӧлмеендӓн, Саабинин гӱӱдесинӓ хем канына каршы кабаатлы калэр+.

28Херкези аараштырсын кенди-кендини да ӧлӓ исин бу екмектӓн хем ичсин бу чӧлмектӓн.

29Зерӓ ким ийер хем ичер, танымайарак, ани бу Саабинин гӱӱдесидир, бу имӓклӓн хем ичмӓклӓн башына ӂеза гетирер.

30Онуштан сизин аранызда вар чок йуфка хем хаста, кимиси дӓ гечинди.

31Еер кенди-кендимизи аараштырарсайдык, Аллах бизи ӂезаламаз.

32Сааби бизи, даава едип, ӂезайлан ӱӱредер, ки сонда дӱннейлӓн билӓ кабаатлы олмайалым.

33Онуштан, кардашлар, ачан софрайа топланэрсыныз, бири-биринизи беклейин.

34Еер биркимсей аачсайды, евдӓ исин, ки ачан топланэрсыныз, Аллахтан даавалы олмайасыныз. Калан ишлери сырайа койаӂам, ачан гелеӂӓм.

12

Духун баашышлары

12^1Кардашлар, истӓмеерим, хаберсиз каласыныз Духун баашышларындан+.

2Билерсиниз, ачан сиз таа тайфӓндыныз, йолу шашырып, баш иилдӓрдиниз дилсиз идоллара+.

3Онуштан истеерим, аннайасыныз, ани кимсей, ким Аллахын Духуннан лафедер, йок насыл бетваласын Иисусу, хем кимсей дейӓмӓз Она «Сааби Иисус», салт Айоз Дух+.

4Вар чок тӱрлӱ баашышлар, ама хепси бир Духтан+.

5Вар чок тӱрлӱ изметлӓр, ама салт бир Сааби+.

6Вар чок тӱрлӱ ишлемеклӓр, ама Аллах бир, Ким херкездӓ хепсини йапэр+.

7Херкезӓ верилер баашыш, ангысындан Айоз Дух ачылэр, ки файда гетирсин.

8Бирисинӓ Духлан верилер, аарифчесинӓ лафетсин, башкасына верилер, билгили лафетсин хеп о Духлан.

9Хеп о Духтан бирисинӓ верилер инан, башкасына хеп о Духтан беӂериклик хасталары алыштырмаа+.

10Таа башкасына верилер кувет, ки йапсын кудретли ишлӓр, башкасына – пророклук етсин, башкасына – духлары танысын, башкасына хертӱрлӱ диллӓр верилер, башкасына беӂериклик, диллери чевирсин+.

11Хепси буннары йапэр бир Дух, Ангысы херкезинӓ пайедер, ниӂӓ Кенди истеер.

Гӱӱденин бирлии

12Ниӂӓ гӱӱдӓ бир, ама еклери чок, да чок еклердӓн бир гӱӱдӓ курулу, хеп ӧлӓ Христозда да+.

13Хепсимиз ваатиз олдук бир Духлан, ки бир гӱӱдӓ олалым, олсун иудей, олсун урум, олсун чырак, олсун сербест, хепсимиз бир Духтан суланмышыз+.

14Зерӓ гӱӱдӓ диил бир ектӓн, ама топлу чок ектӓн.

15Еер айак дейӓрсейди: «Чӱнкӱ диилим ел, диилим гӱӱдедӓн», не, бу бетерӓ олмаз мы гӱӱдедӓн?

16Еер кулак дейӓрсейди: «Чӱнкӱ диилим гӧз, диилим гӱӱдедӓн», не, бу бетерӓ олмаз мы гӱӱдедӓн?

17Еер бӱтӱн гӱӱдӓ олайды саде гӧз, не олаӂэйды ишитмӓклӓн? Еер бӱтӱн гӱӱдӓ олайды салт кулак, не олаӂэйды коку дуйгусуннан?

18Ама Аллах ерлештирди хербир еки гӱӱдедӓ ӧлӓ, ниӂӓ Кенди истеди.

19Еер хепси бир ек олайды, озаман не олаӂэйды гӱӱдейлӓн?

20Доору, ани ек чок, ама гӱӱдӓ бир.

21Гӧз йок насыл десин елӓ: «Сӓн диил лӓӓзымсын бана». Хеп ӧлӓ баш йок насыл десин айаклара: «Йок лӓӓзымныым сизин ичин».

22Буна каршы, гӱӱденин еклери, ани гӧрӱнер таа йуфка, мутлак бизӓ лӓӓзым.

23Хем гӱӱденин еклеринӓ, ангыларыны таа айып сайэрыз, таа чок икрам верериз, да еклеримизӓ, ани диил гӧзӓл, маасуз кахыр гӱдериз.

24Гӧзӓл еклерин йок лӓӓзымныклары донаклык ичин. Ама Аллах ӧлӓ гӱӱдейи йапты, ки таа чок хатыр верилсин о еклерӓ, ангылары таа аз икрамда,

25ки гӱӱдедӓ айырыклык олмасын, ама еклӓр биртӱрлӱ заамет гӱтсӱннӓр бири-бирилери ичин.

26Еер зеетленӓрсейди бир ек, хепси еклӓр онуннан барабар зеетленерлӓр. Еер бир ек икрамнанарсайды, хепси еклӓр онуннан барабар севинерлӓр+.

27Сиз Христозун гӱӱдеси, хем айыры-айыры бу гӱӱденин еклерийсиниз+.

28Аллах ерлештирди клиседӓ илкин апостоллары, икинӂи – пророклары, ӱчӱнӂӱ – ӱӱредиӂилери, сора оннары, ким кудретли ишлӓр йапэр; сора оннары, кимин баашышы вар хасталары алыштырмаа; оннары, ким йардым едер; оннары, ким кулланэр; оннары, ким лафедер хертӱрлӱ диллердӓ+.

29Не, хепси ми апостол? Хепси ми пророк? Хепси ми ӱӱредиӂи? Хепси ми йапабилер кудретли ишлӓр?

30Хепси ми хасталары алыштырабилер? Хепси ми лафедӓбилер башка диллердӓ? Хепси ми диллери чевирӓбилер?

31Чалышын таа ӱстӱн баашышлары каблетмӓӓ. Да бӓн гӧстереӂӓм сизӓ ен ии йолу+.

13

Севги

13^1Еер лафедӓрсейдим инсан дилиндӓ йада ангил дилиндӓ, ама севгим йоксайды, бир ӧтӓр бакырым еки бир уулдар кимвалым.

2Еер бендӓ варсайды пророклук беӂериклии, еер билирсейдим хепси саклы ишлери хем едендисейдим бӱтӱн билгичлии, еер варсайды бӱӱк инаным, байырлары да ериндӓн дииштирейим, ама йоксайды севгим, озаман бӓн бишей диилим+.

3Еер бӱтӱн варлыымы баашларсайдым, ки дойурайым фукааралары, еер гӱӱдеми атешӓ верирсейдим[*], ама севгим йоксайды, бана бундан хич бир файда олмаз.

4Севги чок дайанар, иилик йапар, севги кысканмар, ӱӱнмӓр, кабармар.

5Севги кӧтӱ кендини гӧтӱрмӓр, аарамар файда кендисинӓ, тез ӱфкеленмӓр, кӱсӱ тутмар,

6кӧтӱлӓӓ севинмӓр, ама аслылаа севинир.

7Севги хепсини ӧртер, хепсини инанэр, хепсинӓ умут едер, хепсинӓ дайанэр.

8Севги хич дургунмар. Пророклук сона гелеӂек, диллӓр сусаӂэк, билгичлик кайбелеӂек,

9зерӓ бизим билгичлик кедерли, бизим пророклук диил таман.

10Ама ачан таманнык гелеӂек, озаман хепси, не кедерли, йок олаӂэк.

11Ушаккан, бӓн ушакчасына лафедӓрдим, ушакчасына дӱшӱнӓрдим. Ама олгуннандыйнан, ушак ишлериндӓн бракылдым+.

12Шинди хепсини ниӂӓ бир думанны шишедӓн гӧрериз, ама озаман гӧрӱшеӂез ӱз-бе-ӱз. Шинди беним билгичлиим кедерли, ама озаман Аллахы таныйаӂам ӧлӓ, ниӂӓ бӓн танынмышым+.

13Шинди калэр буннар ӱчӱ: инан, умут хем севги, ама севги оннардан таа бӱӱк.

14

Башка диллердӓ лафетмӓк

14^1Севгинин ардына гидин, ама чалышын духча баашышлары еденмӓӓ, ен чок пророклук етмӓӓ+.

2Ким лафедер башка дилдӓ, лафетмеер инсана, ама Аллаха, зерӓ кимсей ону аннамээр. О духлан саклы ишлӓр лафедер.

3Ама ким пророклук едер, о лафедер, ки инсаны каавилесин, хавезлендирсин хем хошландырсын.

4Ким лафедер башка дилдӓ, кендини каавилеер, ама ким пророклук едер, каавилеер клисейи.

5Истеерим, хепсиниз лафедӓсиниз башка диллердӓ, ама таа чок истеерим, пророклук едӓсиниз. Ким пророклук едер, о таа бӱӱк, некадар бири, ким лафедер башка дилдӓ, еер бу дили чевирмӓрсейди, клисейи каавилендирсин дейни.

6Шинди, кардашлар, еер, гелип сизӓ, башларсайдым лафетмӓӓ башка дилдӓ, ама лафым йапмарсайды, ки еденӓсиниз Аллахтан ачыкламак, билги, пророклук йада бир ӱӱретмӓк, не файда сизӓ гетиреӂӓм?

7Ӂансыз ишлӓр дӓ, ангылары сес верерлӓр, чыртма йада арфа, еер вермӓрсейди айыры сеслӓр, ким таныйабилир, не хава чалынэр бу чыртмайлан йада арфайлан?

8Еер труба беллисиз бир сес верӓрсӓ, ким ӂенк ичин хазырланар?

9Хеп ӧлӓ сиз дӓ, еер дилинизлӓн аннашылмаз лафлар сӧлӓрсейдиниз, насыл аннашылар, не сӧлеерсиниз? Сиз озаман сансын лӱзгерӓ лафедерсиниз!

10Доору, ани дӱннедӓ чок тӱрлӱ дил вар. Хич бир дил аннамасыз диилдир.

11Ама еер билмӓрсейдим лафларын аннамасыны, бӓн йабанӂыйым лафеденӓ, лафедӓн дӓ бана йабанӂы.

12Хеп ӧлӓ сиз дӓ, чӱнкӱ чалышкансыныз еденмӓӓ Духун баашышларыны, чалышын зееделенмӓӓ баашышларлан, ани клисейи каавилеер.

13Онуштан, ким лафедер башка дилдӓ, дуа етсин, ки чевирӓбилсин, не лафедер.

14Зерӓ, ачан дуа едерим башка дилдӓ, беним духум дуа едер, ама фикирим файда еденмеер.

15Озаман не йапайым? Дуа едейим духлан, дуа едейим аклымнан да; тӱркӱ чалайым духлан, тӱркӱ чалайым аклымнан да+.

16Еер сӓн шӱкӱр едӓрсейдин саде духлан, сырадан адам, орада булунан, насыл «Амин» дейӓбилир сенин шӱкӱр етменӓ? Зерӓ о аннамады, не сӧледин+.

17Беки сӓн ии шӱкӱр едерсин, ама бу шӱкӱр о адама йардым етмеер.

18Шӱкӱр едерим Аллаха, ани бӓн таа чок лафедерим башка диллердӓ, некадар сиз хепсиниз.

19Ама клиседӓ таа чок истеерим сӧлейим беш лаф беним аклымнан, ки башкаларыны да ӱӱредӓбилейим, некадар сӧлейим он бин лаф башка дилдӓ.

20Кардашлар, фикирлӓн ушак гиби олмайын, кӧтӱлӓӓ кӱчӱк евлат гиби олун, ама фикирлӓн олун олгун адам+.

21Айоз Законда йазылы: «„Лафедеӂӓм бу халка йабанӂы диллӓрлӓн хем йабанӂыларын аазындан, ама хеп окадар Бени сеслӓмейеӂеклӓр“, – деер Сааби».

22Белли, ки башка дилдӓ лафетмӓӓ диил нышан инанӂылар ичин, ама инансызлар ичин. Пророклук са нышан инанӂылар ичин, ама диил инансызлар ичин+.

23Еер топланарсайды бӱтӱн клисӓ бирери, да херкези башларсайды башка диллердӓ лафетмӓӓ, ама бир сырадан инсан йада инансыз адам гелирсейди топлантыныза, демейеӂеклӓр ми, ани сиз делийсиниз+?

24Ама пророклук едӓрсейди хепси, да гелӓрсейди бир инансыз, йада сырадан бир инсан, о хепсиндӓн азарланыр хем хепсиндӓн даавалы олур.

25Ӧлӓ ки, онун ӱреендеки саклы ишлери белли олэр, о, дӱшӱп ӱзӱкойну, баш иилдеӂек Аллаха хем дейеӂек, ани хакына Аллах араныздадыр.

26Озаман не йапалым, кардашлар? Ачан бирери топланэрсыныз, херкезиниздӓ вар бир псалма, бир ӱӱретмӓк, бир ачыкламак, башка дилдӓ лафетмӓк еки диллери чевирмӓк. Хепси буннар олсун клисенин каавиленмеси ичин+.

27Еер биркимсей лафедӓрсӓ башка дилдӓ, лафетсиннӓр сыравардыр ики-ӱч киши, бириси дӓ чевирсин, не сӧленер.

28Еер йоксайды ким чевирсин, башка дилдӓ лафедӓн суссун клиседӓ, кенди-кендинӓ хем Аллаха лафетсин.

29Пророклардан лафетсин ики-ӱч киши, каланы да аараштырсын, не сӧленер+.

30Еер Аллахтан бир ачыкламак гелӓрсейди отураннардан ӧбӱрӱнӓ, илкинкиси суссун.

31Хепсиниз вар насыл бири-биринин ардына пророклук едӓсиниз, ки хепси ӱӱренип, хепси ӱрекленсиннӓр.

32Пророкларын духлары пророкларын запындадыр.

33Зерӓ Аллах диил сырасызлык Аллахы, ама услулук Аллахы. Бу сыра кулланылэр Аллахын айоз халкынын хербир клисесиндӓ.

34/Сизин/ карылар клисӓ топлантыларында суссуннар, зерӓ оннара изин верилмӓр, лафетсиннӓр, ама ниӂӓ йазылы законда, сеслейиӂи олсуннар+.

35Еер ӱӱренмӓӓ истӓрсейдилӓр бишей, евдӓ кенди коӂаларына сорсуннар, зерӓ утанчтыр, ки кары лафетсин клисӓ топлантысында.[*]

36Не, Аллахын сӧзӱ илк сиздӓн, коринфлилердӓн ми чыкты йада салт сизӓ ми етишти?

37Еер биркимсей сайарсайды кендини пророк, Духтан кулланылы, озаман лӓӓзым аннасын, ани не йазэрым сизӓ, Саабинин сымарламасы.

38Ама еер биркимсей буну есап алмарсайды, ону да есаба алмайын!

39Ӧлӓ ки, кардашлар, чалышын пророклук етмӓӓ, ама оннары, ким башка диллердӓ лафедер, дургутмайын+.

40Салт ки хепси йакышыклы хем сырайа гӧрӓ уйгун йапылсын+.

15

Христос дирилди

15^1Кардашлар, истеерим аклыныза гетирейим Ии Хабери, ангысыны насаат еттим сизӓ, ангысыны сиз каблеттиниз хем ангысына баалы калдыныз.

2Ии Хаберлӓн куртулэрсыныз, еер сыкы тутунарсайдыныз ондан, не сизӓ насаат еттим. Башка тӱрлӱ наафилӓ инандыныз+.

3Сизи ӱӱреттим о ен бӱӱк ишлери, не кендим дӓ каблеттим, ани Христос ӧлдӱ бизим гӱнахлар ичин, ниӂӓ йазылы Айоз Йазыларда.+

4О гӧмӱлдӱктӓн сора ӱчӱнӂӱ гӱнӱ дирилди, ниӂӓ йазылы Айоз Йазыларда.

5Илкин Кифайа гӧстерилди, сора оникисинӓ дӓ+.

6Ондан сора гӧстерилди бир заманда бешӱз кардаштан зеедесинӓ. Оннардан чойу таа йашээр, ама бир бойу гечинди.

7Сора гӧстерилди Иакова хем хепси апостоллара+.

8Хепсиндӓн сора гӧстерилди бана да, ниӂӓ бир вакытсыз дуулмуша+.

9Зерӓ бӓн ен кӱчӱкӱм апостоллардан, ким хич етмеер сайылсын апостол, зерӓ кооладым Аллахын клисесини+.

10Ама шинди нейсӓм, Аллахын иивергисиннӓн ӧлейим. Онун иивергиси беним ичин наафилӓ олмады. Бӓн ишледим таа чок хепси апостоллардан – доорусу, диил бӓн, ама Аллахын иивергиси, ани бенимнӓн ишлеер+.

11Ӧлӓ ки, бӓн ми, оннар мы, биз бӧлӓ насаат едериз, сиз дӓ ӧлӓ инандыныз.

Ӧлӱлерин дирилмеси

12Чӱнкӱ насаат едилер, ани Христос дирилди ӧлӱдӓн, озаман не ичин сизин араныздан кимиси деер, ани ӧлӱлӓр дирилмейеӂек+?

13Еер ӧлӱлӓр дирилмӓрсейдилӓр, Христос да дирилмеди.

14Еер дирилмедисейди Христос, озаман бизим насаат наафилӓ, инаныныз да бошуна.

15Чыкэр, ки биз Аллахын йаланӂы шаатларыйыз, зерӓ шаатлык еттик, ани Аллах дирилтти Христозу. Ама чыкэр, ани Ону дирилтмеди, еер ӧлӱлӓр хакына дирилмӓрсейдилӓр.

16Зерӓ, еер ӧлӱлӓр дирилмӓрсейдилӓр, озаман Христос да йокту насыл дирилсин.

17Еер Христос дирилмедисейди, сизин инан наафилӓ, сиз калэрсыныз гӱнахларынызлан+.

18Чыкэр, ани ким гечинди, инанарак Христоза, оннар кайбелдилӓр+.

19Еер салт бу ӧмӱрдӓ умутланарсайдык Христоза, озаман биз хепсиндӓн ен кысметсиз.

20Ама доорусу, Христос ӧлӱдӓн дирилди, ӧленнердӓн илк+.

21Чӱнкӱ ӧлӱм гелди бир адамнан, хеп ӧлӓ бир адамнан ӧлӱдӓн дирилмӓк гелди+.

22Ниӂӓ хепси Адамда ӧлер, ӧлӓ дӓ хепси Христозда ӧмӱр булаӂэк.

23Салт ки херкези сырасынӂа дирилеӂек. Илкинки Христос, сора оннар, ким Христозун, Онун гелмесиндӓ+.

24Сора заманын биткиси олаӂэк, незаман Христос Падишахлыы Аллах Бобанын елинӓ вереӂек, незаман йок едеӂек хертӱрлӱ чорбаӂылыы, хертӱрлӱ заабитлии хем куведи+.

25Зерӓ О лӓӓзым падишахлык етсин, ки биткидӓ Аллах койсун хепси душманнарыны Онун айаклары алтына+.

26Ен биткинӂи душман, ани йок едилеӂек, – ӧлӱмдӱр.

27Доору, ани Аллах «койду хепсини Онун айаклары алтына». Ама ачан денер «хепсини койду», белли, ки Аллахтан каарӓ, Ким хепсини верди Онун заплыына+.

28Ачан хепси верилди Онун заплыына, озаман Кенди Оол да верилеӂек Аллахын заплыына, Ким ӧнӂӓ вердийди хепсини Онун заплыына, ки Аллах олсун хепсиндӓн ен ӱстӱн+.

29Башка тӱрлӱ, еер ӧлӱлӓр дирилмӓзсейдилӓр, не йапаӂэк оннар, ким ваатиз олэр ӧлӱлӓр ичин? Озаман нечин ваатиз олмаа ӧлӱлӓр ичин?

30Нечин дайма титсиликтӓ булуналым+?

31Кардашлар, бӓн хер гӱн ӧлерим. Буну деерим, чӱнкӱ ӱӱнерим сизин ичин Саабимиз Иисус Христозда+.

32Еер бӓн инсан дӱшӱнмелеринӓ гӧрӓ дӱӱштӱмсӓ ӂанаварларлан Ефес касабасында, озаман бана не файда? Еер ӧлӱлӓр дирилмӓрсӓ, озаман «ийелим хем ичелим, зерӓ йаарына ӧлеӂез».

33Алданмайыныз, «кӧтӱ кафадарлык бозэр ии карактери».

34Ниӂӓ дӱшер, гелин кендинизӓ, гӱнаха гирмейин. Зерӓ кимиси сиздӓн Аллахы танымээр. Буну сӧлеерим, ки утандырайым сизи+.

Несой гӱӱдейлӓн дирилеӂез

35Беки биркимсей сораӂэк: «Ӧлӱлӓр несой дирилер? Дӱннейӓ несой гӱӱдейлӓн дӧнеӂеклӓр?»

36Сӓн, фикирсиз! Не екерсин, еер ӧнӂӓ ӧлмӓзсейди, йашамайа гелмӓз+.

37Ачан екерсин, екмеерсин гӱӱдейи, не сора чыкаӂэк, ама сӧзгелиши бир тоом, бир боодай тоому йада бир башка тоом.

38Сора Аллах бу тоома гӱӱдӓ верер, ниӂӓ истеер, – хербир тоома кенди гӱӱдесини.

39Хербир тен диилдир биртӱрлӱ. Инсан тени бир, хайван тени башка, куш тени дӓ таа башка, балык тени дӓ башка.

40Хеп ӧлӓ, вар гӧктеки гӱӱделӓр, хем вар ердеки гӱӱделӓр дӓ. Ама гӧктекилерин йалабыклыы башка, ердекилерин дӓ башка.

41Гӱнӱн йалабыклыы бир тӱрлӱ, айын йалабыклыы башка тӱрлӱ, йылдызларын йалабыклыы таа да башка тӱрлӱ. Йылдызларын йалабыклыклары айыры-айыры.

42Хеп ӧлӓ ӧлӱлерин дирилмеси олаӂэк. Гӱӱдӓ, гӧмӱлӱп[*], чӱрӱйер, ама, дирилип, чӱрӱксӱз олаӂэк+.

43Гӧмӱлӓн гӱӱдӓ сайгысыздыр, дирилӓн гӱӱдӓ метинни олаӂэк; гӧмӱлӓн йуфкадыр, дирилӓн куветли олаӂэк.

44Гӧмӱлер бир тен гӱӱдӓ, дирилер духча гӱӱдӓ. Ниӂӓ вар тен гӱӱдӓ, ӧлӓ вар духча гӱӱдӓ дӓ.

45Ниӂӓ йазылы: «Илк Адам бир йашайан ӂан олду». Сон Адам са ӧмӱр верӓн бир дух олду+.

46Илкинкиси диил духча, ама тен. Духча олан сора гелер.

47Илк инсан ердӓн, топрактан олду. Икинӂи инсан – /Сааби/ гӧктӓн+.

48Насыл топрактан инсан, ӧлӓ топрактан оланнар да. Насыл гӧктеки Инсан, ӧлӓ гӧктӓ оланнар да.

49Ниӂӓ бензеериз топрактан инсана, хеп ӧлӓ бензейеӂез гӧктеки Инсана да+.

50Не истеерим сӧлемӓӓ, кардашлар, ани тен хем кан йок насыл мирасчы олсун Аллахын Падишахлыында. Йок насыл чӱрӱйӓн гӱӱдӓ мирасчылык алсын чӱрӱксӱзлӓӓ.

51Сӧлеерим сизӓ бир саклы иш. Хепсимиз ӧлмейеӂез, ама хепсимиз диишеӂез+

52бирдӓн, бир гӧз кыпымында, ачан сонда труба баардылаӂэк. Зерӓ труба баардылаӂэк, ӧлӱлӓр дирилеӂек, ки ӧлмесиннӓр, биз дӓ диишеӂез+.

53Зерӓ бу чӱрӱйӓн гӱӱдӓ лӓӓзым каплансын чӱрӱксӱзлӱклӓн, хем бу ӧлӱмнӱ гӱӱдӓ донансын ӧлӱмсӱзлӱклӓн+.

54Ачан бу чӱрӱйӓн гӱӱдӓ капланаӂэк чӱрӱксӱзлӱклӓн, хем бу ӧлӱмнӱ гӱӱдӓ донанаӂэк ӧлӱмсӱзлӱклӓн, озаман таманнанаӂэк, не йазылы: «Ӧлӱм енсенмиш олду да йок едилди».

55Ӧлӱм, нередӓ сенин енсемӓн? Нередӓ сенин зихирли иинӓн+?

56Ӧлӱмӱн зихирли иинеси – гӱнахтыр, ама гӱнах алэр куведини Айоз Закондан.+

57Шӱкӱр Аллаха, ани верер бизӓ енсемӓк бизим Сааби Иисус Христозун араӂылыыннан!+

58Онуштан, севгили кардашларым, олун каави, сенделлӓмейин, херзаман чалышын Саабинин ишиндӓ, зерӓ билерсиниз, ани сизин чалышманыз Саабидӓ наафилӓ олмайаӂэк.

16

Кардашлара йардым

16^1Дӧнелим йардыма, не топланаӂэк Аллахын айоз инсаны ичин. Сиз йапын ӧлӓ, ниӂӓ сыраладым Галатийа клиселериндӓ+.

2Херкезиниз хафтанын илк гӱнӱ[*] койсун бир тарафа кенди гелириндӓн, некадар колайлыы вар, да корусун, ки бӓн гелдийнӓн, олмасын йардым топланмасы+.

3Ачан гелеӂӓм, кими сечеӂениз, оннары кийатларлан йоллайаӂам, гӧтӱрсӱннӓр сизин баашышларынызы Иерусалимӓ+.

4Еер уйгун олурса, ки бӓн дӓ гидейим, озаман бенимнӓн гелирлӓр.

Павлинин маасуз истедиклери

5Сизӓ гелеӂӓм, ачан Македонийадан гечеӂӓм, зерӓ бӓн гечерим Македонийадан+.

6Беки сиздӓ бир вакыт калаӂам, беки дӓ кышлайаӂам, еер сиз бени гечирӓрсениз, нерейи гидеӂӓм.

7Зерӓ бӓн истӓмеерим гӧрӱшейим сизиннӓн салт гечерӓк, ама умутланэрым сиздӓ калайым бир парча вакыт, еер Сааби изин верирсӓ.

8Ефес касабасында дураӂам Еллинӂи гӱнӱ йортусунадан,+

9зерӓ бана ачылды бир гениш капу бӱӱк ишлӓр ичин, ама каршы дураннар да чок.

10Еер гелӓрсейди сизӓ Тимофей, бакын, о коркусуз олсун аранызда. Зерӓ о йапэр Саабинин ишини, ниӂӓ дӓ бӓн+.

11Онуштан кимсей ону паасызландырмасын, ама гечирин ону услулуклан, ки гелсин бана, зерӓ бӓн беклеерим ону кардашларлан.

12Кардаш Аполлоса чок йалвардым, ки гитсин кардашларлан сизӓ, ама о хич истӓмеди шинди гитсин. О гидеӂек, незаман вакыды уйаӂэк+.

13Кушку олун, инанда каави дурун, гиргин хем куветли олун+.

14Хепсини севгийлӓн йапын+.

15Йалварэрым сизӓ, кардашлар, – сиз билерсиниз Стефанын евдекилерини, оннар Ахайада илк инанӂылар да верилдилӓр, ки Аллахын айоз халкына измет етсиннӓр –+

16бутӱрлӱ инсаннары сеслейин хем хепсини, ким оннарлан ишлеер хем чалышэр+.

17Бӓн севиндим, ачан Стефан, Фортунат хем Ахаик гелдилӓр. Оннар бана унуттурдулар сизиннӓн олмамазлыымы,

18зерӓ оннар бени дӓ, сизи дӓ духча сериннеттилӓр. Онуштан бусой инсаннары паайа койун.

19Селӓмнеерлӓр сизи Асийа долайында клиселӓр. Сизӓ чок селӓм йоллээрлар Акилла хем Прискилла клисейлӓн билӓ, ани оннарын евиндӓ+.

20Хепси кардашлар селӓм сизӓ йоллээрлар. Селӓмнейин бири-биринизи айоз ӧпӱшлӓн+.

21Бӓн, Павли, бу селӓмнери йазэрым кенди елимнӓн+.

22Еер биркимсей севмӓрсейди Сааби Иисус Христозу, олсун бетвалы. Марана фа[*]!+

23Сааби Иисусун иивергиси олсун сизиннӓн.

24Беним севгилиим Иисус Христозда сизиннӓн хепсинизлӓн. /Амин./

* 2:1 Саклы хабер: кими текстлердӓ «шаатлык».

* 6:1 Инансызлара – урумӂа «диил доорулара».

* 6:9 «Гомосексуалистлӓр» ики урумӂа лафтан чевирили.

* 11:4 Узун сачлан – еки «башында бишейлӓн».

* 11:7 Ӧртсӱн башыны – еки «узатсын сачыны».

* 11:10 Кары кенди башыны лӓӓзым тертипли тутсун – урумӂа «карынын лӓӓзым заабитлии олсун кенди башы ӱстӱндӓ».

* 13:3 Атешӓ верирсейдим: бир чок ески тексттӓ «верирсейдим ӱӱнейим дейни».

* 14:34-35 Бу сыралар кими текстлердӓ 40-ӂы сырадан сора гелер.

* 15:42-44 Гӧмӱлмӓӓ – урумӂа «екилмӓӓ».

* 16:2 Хафтанын илк гӱнӱ – пазар гӱнӱ.

* 16:22 Марана фа – арамейӂӓ лаф, аннамасы «Саабимиз, гел!»

+ 1:2 Йаптыклар 18:1-17, Ромалылара 1:7

+ 1:5 2 Коринфлилерӓ 8:7, 2 Коринфлилерӓ 9:11

+ 1:7 Лука 17:30, 1 Салониклилерӓ 3:13, 1 Салониклилерӓ 4:16-18, Филиплилерӓ 3:20

+ 1:8 Филиплилерӓ 1:6

+ 1:9 Иоан 17:21, 1 Иоанын 1:3, 1 Салониклилерӓ 5:24, 2 Салониклилерӓ 3:3, Чыфытлара 10:23

+ 1:10 1 Коринфлилерӓ 11:18

+ 1:11 1 Коринфлилерӓ 3:3

+ 1:12 Йаптыклар 18:24, Йаптыклар 19:1, 1 Коринфлилерӓ 3:4-5, 1 Коринфлилерӓ 4:6, 1 Коринфлилерӓ 6:12, Тита 3:13, Иоан 1:42

+ 1:13 Ефеслилерӓ 4:4-5
+ 1:14 Йаптыклар 18:8, Ромалылара 16:23
+ 1:16 1 Коринфлилерӓ 16:15
+ 1:17 2 Коринфлилерӓ 10:10

+ 1:18 1 Коринфлилерӓ 2:1, 2 Коринфлилерӓ 2:15, Ромалылара 1:16

+ 1:20 Ромалылара 1:22, 1 Коринфлилерӓ 3:19

+ 1:22 Матфей 12:38, Марк 8:11, Иоан 2:18, Иоан 4:48, Иоан 6:30

+ 1:23 Галатийалылара 5:11
+ 1:24 1 Коринфлилерӓ 2:7, Колослулара 2:3
+ 1:28 Иаковун 2:5
+ 1:29 Ромалылара 3:27, Ефеслилерӓ 2:9
+ 1:30 Ефеслилерӓ 1:7, Филиплилерӓ 3:9
+ 1:31 2 Коринфлилерӓ 10:17

+ 2:1 1 Коринфлилерӓ 1:18, 2 Коринфлилерӓ 2:15

+ 2:2 Галатийалылара 6:14

+ 2:3 2 Коринфлилерӓ 11:30, 2 Коринфлилерӓ 12:5, Галатийалылара 4:13

+ 2:4 1 Коринфлилерӓ 4:20
+ 2:5 2 Коринфлилерӓ 4:7, 2 Коринфлилерӓ 6:7
+ 2:6 Филиплилерӓ 3:15
+ 2:7 Колослулара 2:3
+ 2:8 Иоан 7:48, Йаптыклар 13:27
+ 2:10 Матфей 16:17, 1 Иоанын 2:20
+ 2:12 Ромалылара 8:15
+ 2:13 2 Коринфлилерӓ 1:12, Иоан 6:45
+ 2:14 Иоан 14:17, Ромалылара 8:7
+ 2:16 Ромалылара 11:34
+ 3:2 1 Петринин 2:2, Чыфытлара 5:13

+ 3:3 1 Коринфлилерӓ 1:10-11, Галатийалылара 5:19-20

+ 3:5 Йаптыклар 18:24, Йаптыклар 19:1, 1 Коринфлилерӓ 1:12, 1 Коринфлилерӓ 4:6, 1 Коринфлилерӓ 16:12, Ефеслилерӓ 3:7, Колослулара 1:25

+ 3:6 Йаптыклар 18:4-11, Йаптыклар 18:27-28, Иоан 4:36-38

+ 3:7 Галатийалылара 6:3
+ 3:8 Матфей 16:27, 2 Иоанын 1:8
+ 3:9 2 Коринфлилерӓ 6:1, Ефеслилерӓ 2:20-22
+ 3:10 Ромалылара 15:20

+ 3:11 Ефеслилерӓ 2:20, Колослулара 2:7, Апокалипсис 21:14

+ 3:13 1 Коринфлилерӓ 1:7, 1 Коринфлилерӓ 4:5, 1 Петринин 1:7

+ 3:16 Ромалылара 8:9, 1 Коринфлилерӓ 6:19, 2 Коринфлилерӓ 6:16

+ 3:17 Ефеслилерӓ 2:21

+ 3:19 1 Коринфлилерӓ 1:20,

+ 3:23 2 Коринфлилерӓ 10:7, Галатийалылара 3:29

+ 4:4 Йаптыклар 23:1,

+ 4:5 Матфей 7:1, Ромалылара 2:1, 2 Коринфлилерӓ 10:18

+ 4:6 Йаптыклар 18:24, Йаптыклар 19:1, 1 Коринфлилерӓ 1:12, 1 Коринфлилерӓ 3:5

+ 4:7 Иоан 3:27
+ 4:8 Апокалипсис 3:17
+ 4:9 Ромалылара 8:36

+ 4:10 2 Коринфлилерӓ 11:19, 2 Коринфлилерӓ 13:9

+ 4:11 2 Коринфлилерӓ 11:27, Филиплилерӓ 4:12

+ 4:12 Йаптыклар 18:3, Матфей 5:44, 1 Петринин 3:9, Ромалылара 12:14

+ 4:14 2 Коринфлилерӓ 6:13

+ 4:15 Филимона 1:10

+ 4:16 1 Коринфлилерӓ 11:1, 1 Салониклилерӓ 3:7, 2 Салониклилерӓ 3:7

+ 4:17 Йаптыклар 16:1, 1 Коринфлилерӓ 16:10, 1 Тимофейӓ 1:2

+ 4:19 1 Коринфлилерӓ 11:34, 1 Коринфлилерӓ 16:5, 2 Коринфлилерӓ 1:15-16

+ 4:20 1 Коринфлилерӓ 2:4

+ 4:21 2 Коринфлилерӓ 10:2, 2 Коринфлилерӓ 13:2

+ 5:1 2 Коринфлилерӓ 12:21,
+ 5:3 Колослулара 2:5
+ 5:5 2 Коринфлилерӓ 2:6, 1 Тимофейӓ 1:20,

+ 5:6 Матфей 13:33, Лука 13:21, Галатийалылара 5:9

+ 5:8 Марк 8:15, Лука 12:1
+ 5:9 Ефеслилерӓ 5:11, 2 Салониклилерӓ 3:14
+ 5:11 2 Салониклилерӓ 3:6
+ 5:12 Марк 4:11,
+ 6:1 Матфей 18:17
+ 6:2 Матфей 19:28
+ 6:5 1 Коринфлилерӓ 15:34
+ 6:7 Матфей 5:39-40

+ 6:9 Галатийалылара 5:21, Ефеслилерӓ 5:5, Чыфытлара 13:4

+ 6:10 Марк 7:21-23, Галатийалылара 5:19-21

+ 6:11 Ефеслилерӓ 2:2, Иоан 13:8, Ефеслилерӓ 5:26, Тита 3:5, Чыфытлара 10:22

+ 6:12 1 Коринфлилерӓ 10:23

+ 6:15 Ефеслилерӓ 5:30

+ 6:16 Йарадылыш 2:24, Марк 10:7-8, Ефеслилерӓ 5:31

+ 6:17 Ефеслилерӓ 4:4

+ 6:18 Галатийалылара 5:19, Ефеслилерӓ 5:3, 1 Салониклилерӓ 4:3

+ 6:19 Ромалылара 14:7
+ 6:20 2 Петринин 2:1, 1 Коринфлилерӓ 7:23
+ 7:5 Матфей 4:3, 1 Салониклилерӓ 3:5
+ 7:6 2 Коринфлилерӓ 8:8

+ 7:7 Матфей 19:11-12, 1 Коринфлилерӓ 12:4, 1 Петринин 4:10

+ 7:9 1 Тимофейӓ 5:14
+ 7:10 Марк 10:9
+ 7:11 Марк 10:11
+ 7:16 1 Петринин 3:1
+ 7:18 Йаптыклар 15:1-2, Галатийалылара 5:2

+ 7:19 Ромалылара 2:28-29, Галатийалылара 3:28, Галатийалылара 5:6, Колослулара 3:11

+ 7:22 Иоан 8:32, Иаковун 2:12, 1 Петринин 2:16, Ромалылара 6:18, 2 Коринфлилерӓ 3:17, Галатийалылара 5:1, Филимона 1:16, Ромалылара 6:22

+ 7:23 1 Коринфлилерӓ 6:20,
+ 7:25 2 Коринфлилерӓ 8:10-11
+ 7:30 2 Коринфлилерӓ 6:10
+ 7:31 1 Петринин 4:7, 1 Иоанын 2:17
+ 7:32 Матфей 6:25, Лука 10:41
+ 7:38 Чыфытлара 13:4
+ 7:39 Ромалылара 7:2

+ 8:1 Йаптыклар 15:20, Йаптыклар 15:29, 1 Коринфлилерӓ 13:4-13

+ 8:2 Галатийалылара 6:3

+ 8:3 Галатийалылара 4:9

+ 8:6 Ефеслилерӓ 4:6, Иоан 1:3, Ромалылара 11:36, Колослулара 1:16, Чыфытлара 1:2

+ 8:7 1 Коринфлилерӓ 10:28-29

+ 8:8 Марк 7:19, Йаптыклар 10:12-15, Ромалылара 14:14

+ 8:10 Ромалылара 14:1, Йаптыклар 15:29, 1 Коринфлилерӓ 10:19, Апокалипсис 2:14

+ 8:11 Ромалылара 14:15

+ 8:13 Ромалылара 14:21

+ 9:1 1 Салониклилерӓ 2:6-7, Филимона 1:8, Йаптыклар 9:3-6

+ 9:4 2 Салониклилерӓ 3:8-9

+ 9:5 Марк 6:3, Иоан 2:12, Иоан 7:3, Йаптыклар 1:14, 1 Коринфлилерӓ 9:5, Галатийалылара 1:19, Марк 1:30

+ 9:6 Йаптыклар 4:36, Йаптыклар 13:2, Йаптыклар 15:36, Галатийалылара 2:9

+ 9:7 2 Коринфлилерӓ 10:4, 2 Тимофейӓ 2:3,
+ 9:9 1 Тимофейӓ 5:18
+ 9:10 Ромалылара 4:23-24, 2 Тимофейӓ 2:6
+ 9:11 Ромалылара 15:27, Галатийалылара 6:6
+ 9:14 Лука 10:7, 1 Тимофейӓ 5:18
+ 9:15 Йаптыклар 18:3
+ 9:16 Ромалылара 1:14
+ 9:17 Галатийалылара 2:7

+ 9:18 2 Коринфлилерӓ 11:7, 2 Коринфлилерӓ 11:9

+ 9:19 2 Коринфлилерӓ 4:5

+ 9:20 Йаптыклар 16:3, Йаптыклар 21:23-26

+ 9:21 Ромалылара 2:12, Ромалылара 2:14, Галатийалылара 2:3

+ 9:22 2 Коринфлилерӓ 11:29, 1 Коринфлилерӓ 10:33

+ 9:24 Галатийалылара 5:7

+ 9:25 1 Петринин 5:4, Филиплилерӓ 3:14, 2 Тимофейӓ 2:5

+ 10:11 Ромалылара 4:23
+ 10:12 Ромалылара 11:20-21
+ 10:13 1 Коринфлилерӓ 1:9, 2 Петринин 2:9
+ 10:14 1 Иоанын 5:21

+ 10:16 Марк 14:22-23, Иоан 6:51, 1 Коринфлилерӓ 11:23-26

+ 10:17 Ромалылара 12:5, 1 Коринфлилерӓ 12:12-13, Ефеслилерӓ 4:25

+ 10:19 Йаптыклар 15:29, 1 Коринфлилерӓ 8:4, Апокалипсис 2:14

+ 10:21 2 Коринфлилерӓ 6:15
+ 10:23 1 Коринфлилерӓ 6:12
+ 10:24 1 Коринфлилерӓ 13:5, Филиплилерӓ 2:21
+ 10:25 1 Коринфлилерӓ 8:7
+ 10:27 Лука 10:8
+ 10:30 Ромалылара 14:6
+ 10:31 Колослулара 3:17
+ 10:32 1 Коринфлилерӓ 8:13, Ромалылара 14:13

+ 10:33 1 Коринфлилерӓ 9:22, 2 Коринфлилерӓ 12:14

+ 11:1 1 Коринфлилерӓ 4:16, 1 Салониклилерӓ 1:6, 2 Салониклилерӓ 3:7

+ 11:3 Ефеслилерӓ 1:22, Ефеслилерӓ 4:15, Йарадылыш 3:16, Ефеслилерӓ 5:23, Иоан 14:28, 1 Коринфлилерӓ 15:24

+ 11:5 Лука 2:36, Йаптыклар 21:9
+ 11:7 Йарадылыш 1:26
+ 11:8 Йарадылыш 2:21-23
+ 11:9 Йарадылыш 2:18
+ 11:11 Галатийалылара 3:28
+ 11:18 1 Коринфлилерӓ 1:10-12
+ 11:19 1 Иоанын 2:19
+ 11:23 Галатийалылара 1:12
+ 11:24 Лука 22:19
+ 11:25 Лука 22:20
+ 11:27 Иоан 6:53-56
+ 12:1 1 Коринфлилерӓ 14:1
+ 12:2 Ефеслилерӓ 2:12
+ 12:3 1 Иоанын 4:2-3
+ 12:4 Ромалылара 12:6, Ефеслилерӓ 4:4-6
+ 12:5 Ромалылара 12:7
+ 12:6 Филиплилерӓ 2:13
+ 12:9 Матфей 17:20, 1 Коринфлилерӓ 13:2

+ 12:10 Марк 16:17, Йаптыклар 2:4, Йаптыклар 10:46, 1 Коринфлилерӓ 14:2

+ 12:12 Ромалылара 12:5, 1 Коринфлилерӓ 10:17, Ефеслилерӓ 4:25

+ 12:13 Галатийалылара 5:6, Ефеслилерӓ 2:14, Колослулара 3:11

+ 12:26 Ромалылара 12:15

+ 12:27 Ромалылара 12:5, Ефеслилерӓ 1:23, Ефеслилерӓ 4:12, Колослулара 1:18, Колослулара 1:24

+ 12:28 Йаптыклар 11:27, Ефеслилерӓ 4:11

+ 12:31 1 Коринфлилерӓ 14:1, 1 Коринфлилерӓ 14:39

+ 13:2 Йаптыклар 2:18, Матфей 17:20, Марк 11:23, 1 Коринфлилерӓ 12:9

+ 13:11 Ефеслилерӓ 4:14

+ 13:12 Матфей 5:8, 1 Иоанын 3:2, 1 Коринфлилерӓ 8:3, Галатийалылара 4:9

+ 14:1 1 Коринфлилерӓ 16:14, 1 Коринфлилерӓ 12:1

+ 14:15 Иаковун 5:13, Ефеслилерӓ 5:19

+ 14:16 2 Коринфлилерӓ 1:20, Апокалипсис 3:14

+ 14:20 Ефеслилерӓ 4:14, Матфей 18:3, 1 Коринфлилерӓ 2:6

+ 14:22 Йаптыклар 2:6

+ 14:23 Йаптыклар 2:13

+ 14:26 2 Коринфлилерӓ 12:19, 2 Коринфлилерӓ 13:10

+ 14:29 1 Иоанын 4:1, 1 Салониклилерӓ 5:20-21

+ 14:34 1 Тимофейӓ 2:11-12, Йарадылыш 3:16, 1 Петринин 3:1, Ефеслилерӓ 5:22, Колослулара 3:18

+ 14:39 1 Коринфлилерӓ 12:31, 1 Коринфлилерӓ 14:1

+ 14:40 Колослулара 2:5
+ 15:2 Галатийалылара 3:4
+ 15:3 Лука 24:27
+ 15:5 Лука 24:34, Лука 24:36

+ 15:7 Йаптыклар 12:17, Лука 24:50, Йаптыклар 1:3-4

+ 15:8 2 Коринфлилерӓ 12:11

+ 15:9 Ефеслилерӓ 3:7-8, Йаптыклар 8:3

+ 15:10 2 Коринфлилерӓ 11:23, Колослулара 1:29

+ 15:12 Йаптыклар 23:8, 2 Тимофейӓ 2:18

+ 15:17 Ромалылара 4:25

+ 15:18 1 Салониклилерӓ 4:16, Апокалипсис 14:13

+ 15:20 1 Салониклилерӓ 4:14, 2 Тимофейӓ 2:8, Йаптыклар 26:23, Колослулара 1:18, Апокалипсис 1:5

+ 15:21 Ромалылара 5:12-18

+ 15:23 1 Салониклилерӓ 4:16

+ 15:24 1 Петринин 3:22, Ромалылара 8:38, Ефеслилерӓ 1:21, Лука 1:33, Апокалипсис 11:15

+ 15:25 Чыфытлара 2:8

+ 15:27 Ефеслилерӓ 1:22

+ 15:28 Иоан 14:28, Ефеслилерӓ 1:23, Колослулара 3:11

+ 15:30 2 Коринфлилерӓ 11:26
+ 15:31 1 Салониклилерӓ 2:19
+ 15:34 1 Коринфлилерӓ 6:5
+ 15:36 Иоан 12:24
+ 15:42 Филиплилерӓ 3:21, Колослулара 3:1
+ 15:45 Йарадылыш 2:7
+ 15:47 Йарадылыш 2:7, Иоан 3:13, Иоан 6:38
+ 15:49 Йарадылыш 5:3
+ 15:51 Филиплилерӓ 3:21

+ 15:52 Матфей 24:31, 1 Салониклилерӓ 4:16, Апокалипсис 11:15, 1 Салониклилерӓ 4:15, Филиплилерӓ 3:21

+ 15:53 2 Коринфлилерӓ 5:2-4
+ 15:55 2 Тимофейӓ 1:10, Чыфытлара 2:14-15
+ 15:56 Ромалылара 4:15, Ромалылара 7:8
+ 15:57 Ромалылара 8:37

+ 16:1 Йаптыклар 24:17, Ромалылара 15:25-28, Галатийалылара 2:10

+ 16:2 Йаптыклар 20:7, Апокалипсис 1:10, 2 Коринфлилерӓ 8:3, 2 Коринфлилерӓ 9:3

+ 16:3 Йаптыклар 18:27, 2 Коринфлилерӓ 3:1, Йаптыклар 24:17, Ромалылара 15:25-28

+ 16:5 Йаптыклар 19:21, 2 Коринфлилерӓ 1:16
+ 16:8 Йаптыклар 2:1
+ 16:10 Йаптыклар 16:1, 1 Коринфлилерӓ 4:17

+ 16:12 Йаптыклар 18:24, Йаптыклар 19:1, 1 Коринфлилерӓ 1:12, 1 Коринфлилерӓ 3:5, 1 Коринфлилерӓ 4:6

+ 16:13 Матфей 25:13, 2 Салониклилерӓ 2:15
+ 16:14 1 Коринфлилерӓ 14:1
+ 16:15 1 Коринфлилерӓ 1:16

+ 16:16 Филиплилерӓ 2:29, 1 Салониклилерӓ 5:12-13, 1 Тимофейӓ 5:17

+ 16:19 Йаптыклар 18:2, Ромалылара 16:3, 2 Тимофейӓ 4:19

+ 16:20 Ромалылара 16:16

+ 16:21 Галатийалылара 6:11, Колослулара 4:18, 2 Салониклилерӓ 3:17, Филимона 1:19

+ 16:22 Ромалылара 9:3, Галатийалылара 1:8, Апокалипсис 22:20

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=GGZC

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

1. А

2. Б

3. В

4. Д

5. З

6. И

7. К

8. Л

9. М

10. Н

11. П

12. С

13. Т

14. Ф

15. Х

СӦЗЛӰК

Адам Оолу: бутӱрлӱ Иисус адларды Кендисини. Бутӱрлӱ Мессийа адланэр Ески Баалантыда, Даниилин кийадында (Дан. 7:13 ) хем башка Айоз Йазыларда. Бу адлан Иисус истӓрди гӧстерсин, ани О Кендиси Мессийа хем Падишах. Башка тарафтан, Иисус Кендини сайарды инсаннан бир, онун ичин дейӓрди Кендиси ичин «Адам Оолу».

Айоз бина: йалныз бир кӓӓмил йапы, йапылы маасуз Аллаха изметчилик ичин. Айоз бинанын аулу ичиндӓ варды курбаннык, нередӓ гетирилӓрди курбан гӱнах ичин хем башка курбаннар. Бу бинайы баштан йапты падишах Соломон. Бозгунӂулуктан сора ону енидӓн йапты Зоровавел. Сора бунун да еринӓ башка бир Айоз бина йапты падишах Ирод. Айоз бина ичиндӓ Аллахлан адамын булушмак ерийди.

Айоз Йазылар: дин кийатлары, йазылы Аллахын пророкларындан, ангылары гирӓрди Ески Баалантыйа. Иисус Христоздан сора буннара Ени Баалантынын кийатлары екленди.

Аксакал: Израилин миллет ӧндерӂилериндӓн бири.

Аллахтан корканнар: тайфӓннар, ангылары иудей дининӓ дӧнмӱш, ама кесикли олмамыштылар.

Алтар: маса, нередӓ попаз гӱннӱклӓрди.

Баш попаз: иудейлердӓ ен бӱӱк попаз, ани кулланарды Синедриону. Салт онун варды доорулуу йылда бир сыра гирсин Айоз бинанын Ен айоз еринӓ.

Билгичлӓр: бак Закон ӱӱредиӂилери.

Веелзевул: шейтанын адларынын бириси (фена духларын башы).

Давид: Израилин ен анылмыш падишахы, Иуданын сенселесиндӓн.

Динар: гӱмӱш монета – Рома императорлуунда файдаланырды. (Бир гӱннӱк ишин парасы.)

Закон: Айоз Закон йада Моисейин закону, Библийанын илк беш кийады. Бу кийатларда йазылы дӱннейин курулмасы ичин, илк инан адамнары ичин, Израил халкы ичин, оннарын Мысырдан бошандырылмаклары ичин, Айоз бина ичин, курбаннар ичин хем попазлык сыралары ичин. Законда йазылыйды он сымарламак, ани Аллах верди Моисейӓ, йазып Кенди пармааннан ики йонулмуш таш ӱстӱндӓ. Закон аннадэр, ниӂӓ дӱшер севмӓӓ Аллахы хем йакын оланыны (инсаны).

Закон ӱӱредиӂилери: инсаннар, ким ии билирди Закону да инсана аннадырды. Иисусун вакыдында оннар бир кӱчӱк бӧлӱм инсанды, ангылары чок сайгылыйдылар иудейлерин арасында. Оннардан чойу Синедрионун азаларыйды.

Зилотлар: урум дилиндӓ «чок чалышканнар». Иудейлерин дин политиклери, ангылары чок чалышардылар корусуннар иудей динини тайфӓннарын адетлериндӓн да бакардылар ӂенклӓн куртарсыннар инсаны Рома заабитлииндӓн. Олур, ки Иисусун оники апостолун бириси, Симон Кананит, ӧнӂӓ бу групаданды.

Иудейлӓр: чыфытлар.

Кесиклик: еркек органын уӂунун дерисини кесмӓк. Аллахын Авраамнан баалантысына гӧрӓ, хербир иудей чоӂук лӓӓзым каблетсин кесиклик секизинӂи гӱнӱ дуумактан сора.

Кесиклилӓр: иудейлӓр (чыфытлар).

Колонада: бир ӧртӱлӱ ер, нередӓ инсан гезӓбилир хем дурабилир.

Курбаннык: бир ер, нередӓ иудейлӓр курбан гетирӓрдилӓр Аллаха Законун сырасына гӧрӓ.

Левийлилӓр: Израилин оники тамызлыынын бириндӓн, Левий тамызлыындандылар. Попаз диилдилӓр, ама попазлара йардым едирдилӓр. Айоз бинада псалмаларлан хем музыкайлан Аллахы метиннӓрдилӓр, курбан хайваннары курбан ичин хазырлардылар хем башка ишлӓр йапардылар. Израилин оники тамызлыындан бири ичин оннара дейӓрдилӓр «левийлилӓр».

Мессийа (урумӂа «Христос»): бу чыфытча сӧзӱн аннамасы «йааланмыш» йада «Аллахтан сечилмиш». Мессийа – Аллахтан йолланылмыш, ангысы ичин ӧнӂӓ хабер верилмишти Законун хем Пророкларын кийатларында. Иисусун вакыдында иудейлӓр беклӓрдилӓр, ки Мессийа гелсин хем инанардылар, ани О куртараӂэк оннары Романын заабитлииндӓн да кураӂэк Кенди падишахлыыны.

Нард: паалы, ии кокулу йаа.

Паскеллӓ йортусу: Ени Баалантыда Хамурсуз йорту да адланэр. Бу йортуда иудейлӓр анэрлар геӂейи, ачан Аллах, Моисейин заманында, куртарды оннары Мысырдан, нередӓ есирликтӓ булунардылар.

Попаз: изметкӓр Айоз бинада Иерусалим касабасында, иудейлердӓ. Попазлар лӓӓзымды гетирсиннӓр, Моисейин законуна гӧрӓ, хертӱрлӱ курбаннар хем башка изметчилик йапсыннар.

Садукейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм ӱӱренмиш адам, ани инанмардылар башка бишейӓ, не ичин ачык йокту йазылы Моисейин кийатларында. Оннар инанмардылар, ани ӧлӱлӓр дирилеӂеклӓр хем ӧлӱмдӓн сора йашамак олаӂэк. Садукейлерин арасында варды бӱӱк попазлар.

Синагога: бир дин йапысы, нередӓ иудейлӓр топланэрлар хер ӂумертеси гӱнӱ, ки баш иилтсиннӓр Аллаха.

Синедрион: Христозун заманында иудейлерин ен ӱӱсек даавасы. Бӱӱк попазлар, аксакаллар хем билгичлердӓн (70 кишидӓн) курулуйду.

Тайфӓннар: 1) диил иудейлӓр; 2) инсаннар, ани инанэр чок аллахлары.

Фарисейлӓр: Христозун заманында иудейлердӓ бир бӧлӱм адам, ани чалышардылар сыкы тутмаа Моисейин законуну.

Харччылар: харчлары инсандан топлайаннар Рома императорлуун хазнасына. Иудейлӓр азетмӓрдилӓр харччылардан, чӱнкӱ оннар барабар ишлӓрдилӓр тайфӓн Рома заабитлииннӓн хем инсандан топлардылар таа чок пара, некадар лӓӓзым.

Географийа карталары

Table of Contents

- Ени Бааланты: 1 Коринфлилерӓ

- Ени Бааланты

- Ени Бааланты

- Гириш

- 1 Коринфлилерӓ

- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16

- Сӧзлӱк (Ени Бааланты)

- Адам Оолу
- Айоз бина
- Айоз Йазылар
- Аксакал
- Аллахтан корканнар
- Алтар
- Баш попаз
- Билгичлӓр
- Веелзевул
- Давид
- Динар
- Закон
- Закон ӱӱредиӂилери
- Зилотлар
- Иудейлӓр
- Кесиклик
- Кесиклилӓр
- Колонада
- Курбаннык
- Левийлилӓр
- Мессийа (урумӂа «Христос»)
- Нард
- Паскеллӓ йортусу
- Попаз
- Садукейлӓр
- Синагога
- Синедрион
- Тайфӓннар
- Фарисейлӓр
- Харччылар

- Географийа карталары